Stress is een vriend en geen vijand!

Geleerden hebben ons jaren wijsgemaakt dat stress schadelijk is voor onze gezondheid en dat we stress moeten vermijden. Maar klopt dat wel? Is dit advies niet het gevolg van verkeerde conclusies en maken wij ons niet onnodig druk? Ervaar jij veel stress in het dagelijks leven en denk je echt dat dit schadelijk is? Dan is deze blog van Karl Noten speciaal voor jou.

Stress als boosdoener

Steeds meer mensen zijn moe en hebben ‘stress gerelateerde klachten’ zoals vermoeidheid en burn-out. 1 op de 3 gevallen van ziekteverzuim komt door werkstress. Dat maakt werkgebonden psychische aandoeningen de meest voorkomende beroepsziekte. [1] De medische wereld heeft ons jaren wijs gemaakt dat stress slecht is voor onze gezondheid, ons ziek maakt en de kans op overlijden vergroot. Zeker in onze stressvolle maatschappij lijkt bestrijden van stress gerechtvaardigd. Stress zou hart- en vaatziekten veroorzaken die het risico op vroegtijdig overlijden aan bijvoorbeeld een hartinfarct zou vergroten. Maar nieuwe wetenschappelijke studies spreken dit tegen! [2,3]

Anti-stress campagnes zijn de boosdoeners!

Stress is niet de oorzaak van het gezondheidsrisico, maar vooral onze opvattingen over stress en hoe we ermee omgaan! [2] Het is tijd dat we gaan ‘omdenken’ en stress gaan omarmen.

Er is veel onderzoek gedaan naar de combinatie van stress, hart- en vaatziekten en overlijden. In een Amerikaanse studie is een grote groep mensen met veel stress vergeleken met een groep mensen met middelmatig of weinig stress. Hieruit blijkt inderdaad dat er naar verhouding meer mensen aan hart- en vaatziekten overlijden uit de groep met veel stress. [4] Maar wanneer de vraag ‘denkt u dat stress schadelijk is voor uw gezondheid’ werd gesteld aan de mensen met veel stress, ontdekten zij een opvallend fenomeen: de mensen die overleden waren, waren allemaal mensen die dachten dat stress gevaarlijk en schadelijk was voor hun gezondheid. Van de mensen uit dezelfde groep die veel stress hadden maar dit NIET als negatief zagen voor hun gezondheid was niemand overleden! Sterker nog, hun gezondheidsrisico en kans op voortijdig overlijden was nog lager dan van de mensen met weinig stress!

Dus niet zo zeer veel stress, maar de combinatie met denken dat stress schadelijk is, verhoogt de kans op voortijdig overlijden met 43%. [4,5] Zo dachten we dat stress een maagzweer kan veroorzaken, maar ook daar is de manier waarop je de stress ervaart de boosdoener. [6]

Stress: uitdaging of bedreiging?

De bekende stresshormonen, zoals adrenaline en cortisol, verhogen inderdaad de bloeddruk en de hartslag en geven een opgejaagd gevoel. Maar deze stress effecten worden vooral negatief ervaren door mensen die veel stress hebben en daarbij denken dat dit negatief en bedreigend is. [7]  In een Scandinavische studie is aangetoond dat niet de mensen die veel stress HEBBEN, maar die veel stress ERVAREN vaker een huisarts of psycholoog bezoeken en vaker stressmedicatie gebruiken zoals antidepressiva. [8] Meer dan 1 miljoen Nederlanders slikken antidepressiva. Deze werken verdovend, vlakken gevoelens af en werken verslavend. Kan dat niet anders?

Anders met stress leren omgaan, in een leven vol stress, werkt levensverlengend! Wetenschappers van de Harvard University ontdekten nog een apart fenomeen. Normaal worden tijdens de stressreactie de bloedvaten samen geknepen. Dit verhoogt direct de bloeddruk en daardoor de belasting op de hartspier, even als de kans op hart- en vaatziekten. Maar mensen die stress als een uitdaging zien in plaats van een bedreiging, reageren fysiek anders op stressprikkels en hebben hier minder last van. 

Stresshormonen zijn prestatie bevorderend

Goed bedoelde gezondheidsadviezen belichten vaak alleen de negatieve kanten van stress en zijn daardoor schadelijker dan de stress zelf! Stel dat we deze adviezen omdraaien en stress niet langer zien als een vijand, maar als een motor om beter te kunnen presteren en dat we de zogenaamde stressreactie van ons lijf op een situatie gaan zien als een positieve reactie om de situatie de baas te kunnen. Dat zou een revolutie zijn in onze stressmanagement.

We weten allemaal dat je voor een wedstrijd of prestatie meer stresshormonen in je lijf hebt waardoor je sensoren op scherp staan, je alerter bent, je spierspanning en spierkracht toenemen, je ademhalingsfrequentie omhoog gaat en je hart krachtiger gaat pompen. [9] Kortom je bent klaar voor actie. Een voetbalcoach pept zijn team juist op om deze reactie te boosten. Dat vindt iedereen goed. Maar waarom zou deze reactie in een werksituatie dan niet normaal zijn?

De adviezen om de zaken die je stress geven (stressoren) te vermijden of te verminderen slaan de plank volledig mis! [3] Stress zorgt er juist voor dat we beter worden, onze grenzen gaan verleggen en groeien. De stresshormonen zetten meer energie vrij, waardoor je beter kunt presteren. Daarom zou je stress kunnen zien als een vriend in plaats van een vijand. Wanneer we zo met de stressreactie van ons lijf omgaan (positief in plaats van negatief), dan presteren we niet alleen beter, maar verlaagt het ook onze kans op overlijden.

Het anti-stress knuffelhormoon 

Naast de bekende stresshormonen maakt onze hypofyse in de hersenen tegelijkertijd ook het hormoon Oxytocine aan. [10] Dit hormoon staat ook bekend als het ‘sociale hormoon’ of ‘knuffelhormoon’. Het komt vrij bij stress, maar ook bij het knuffelen. Het maakt ons socialer, geeft je meer zin in sociale contacten en aanraking. Oxytocine remt ontstekingen in je lijf en werkt beschermend tegen de negatieve werkingen van stress op ons hart en bloedvaten. Ons hart heeft zelfs specifieke receptoren voor dit hormoon. Oxytocine bevordert herstel van de hartspier van stress gerelateerde hartschade! [11]

De werking van Oxytocine neemt af bij mensen die weinig sociale contacten hebben. [12], maar de productie en de werking van Oxytocine neemt juist toe bij sociale contacten, regelmatig lichamelijk contact, knuffelen en zorgzaam zijn voor anderen in je omgeving.

Doe es lief!

Deze afbeelding heeft een leeg alt-attribuut; de bestandsnaam is doe-es-lief-1024x576-1024x576.png

Zorgzaam zijn voor mensen in je omgeving (compassie), maakt je beter bestendig tegen stress en helpt je sneller te herstellen van de negatieve effecten van stress. [13] Conclusie van een Amerikaanse studie is dat de kans op overlijden met 30% toeneemt na een stressvolle gebeurtenis zoals je baan verliezen, maar dit risico verhoogt NIET bij mensen die in het afgelopen jaar iemand in hun omgeving geholpen hebben. [14] Het eeuwenoude Bijbelse principe van ‘zorgen voor je naaste’ werkt dus echt.

Deze afbeelding heeft een leeg alt-attribuut; de bestandsnaam is tekst.jpg

Conclusie:
Stress gerelateerde klachten aanpakken, vraagt om een nieuw concept: Maak stress je vriend!

Wanneer we anders gaan denken over stress, verandert ook de reactie van ons lijf op dezelfde stress! [3] In onze huidige gezondheidseducatie worden de positieve effecten van stress nog te weinig belicht. Er mee leren omgaan op een positieve manier maakt ons stressbestendiger dan er van weglopen. [2] Stress en druk zijn zelf niet onze natuurlijke vijand, maar vooral onze opvatting over stress (‘beliefs’) en hoe we die stress ervaren, dát zijn de grote boosdoeners.

We zullen anders met stress moeten leren omgaan. Het lichaam gebruikt stresshormonen als energie aanjager en produceert tegelijkertijd beschermende hormonen. Sociale contacten, liefdevolle omgang met anderen en zorgdragen voor mensen om ons heen zijn, zeker wanneer we veel stress hebben, voor ons van levensbelang. De switch in je hoofd van ‘ik moet presteren en mezelf bewijzen’ naar ‘wat kan ik bijdragen om anderen te helpen’, doet wonderen. [13]

Tips:

  • Start je dag met een positieve instelling
  • Neem jezelf voor om je energie te gebruiken om goede dingen te doen
  • Zie stress als jouw energie boost om mooie dingen te mogen doen
  • Plan tijd deze week om met je vrienden en familie door te brengen
  • Plan tijd in om te sporten, dat helpt om de stress energie te ontladen
  • Maak elke week tijd om minimaal 1 persoon in je omgeving te helpen (zonder iets terug te verwachten)

Wanneer je stress ervaart en je hartslag en ademhaling omhoog gaan, zeg dan tegen jezelf: mijn lichaam reageert gezond op een mooie uitdaging!

Tenslotte
Misschien heb je veel last van stress gerelateerde klachten, dan wil ik met dit artikel zeker jouw situatie en klachten niet bagatelliseren of beweren dat stress alleen maar goed is. Het gaat ook om evenwicht. Ik hoop met mijn blog mensen aan het denken te zetten. Wanneer we er met rechtsom lopen niet komen, is het misschien de moeite waard om het eens linksom te proberen. In de afgelopen 20 jaar heb ik als re-integratie deskundige voor diverse verzekeraars veel mensen mogen helpen. Mijn stelling is nog steeds: we leven maar één keer, laten we er iets leuks van maken. Veel succes.

Auteur Karl Noten
Karl Noten is fysio-manueeltherapeut & docent in de revalidatie en medische fitness. Hij is eigenaar van Fysio Physics Group, een van de grotere werkgevers in de fysiotherapie met meer dan 50 fysiotherapiepraktijken, een opleidingsinstituut, een Sport Medisch Expertise Centrum en Fysio Science voor wetenschappelijk onderzoek (op het gebied van innovatie in fysiotherapie, bewegen en gezondheid). Het medisch wetenschappelijk expertise team van Fysio Physics bestaat uit wetenschappers en medisch specialisten.

Bronnen

1. http://www.monitorarbeid.tno.nl/nieuws/1-op-de-3-gevallen-ziekteverzuim-door-werkstress

2. Liu JJ, Vickers K, Reed M, Hadad M.(2017).Re-conceptualizing stress: Shifting views on the consequences of stress and its effects on stress reactivity. PLoS One. 2017 Mar 8;12(3):e0173188.

3. Jamieson JP, Crum AJ, Goyer JP, Marotta ME, Akinola M.(2018).Optimizing stress responses with reappraisal and mindset interventions: an integrated model. Anxiety Stress Coping. 2018 May;31(3):245-261.

4. Keller A, Litzelman K, Wisk LE, Maddox T, Cheng ER, Creswell PD, Witt WP.(2012). Does the perception that stress affects health matter? The association with health and mortality. Health Psychol. Sep;31(5):677-84.

5. Prior A, Fenger-Grøn M, Larsen KK, Larsen FB, et al. (2016).The Association Between Perceived Stress and Mortality Among People With Multimorbidity: A Prospective Population-Based Cohort Study. Am J Epidemiol. 2016 Aug 1;184(3):199-210.

6. Deding U, Ejlskov L, Grabas MP, Nielsen BJ, et al.(2016).Perceived stress as a risk factor for peptic ulcers: a register-based cohort study. BMC Gastroenterol. Nov 28;16(1):140.

7. Jamieson JP, Nock MK, Mendes WB. (2012).Mind over matter: reappraising arousal improves cardiovascular and cognitive responses to stress. J Exp Psychol Gen. 2012 Aug;141(3):417-22.

8. Prior A, Vestergaard M, Kjær Larsen K, Fenger-Grøn M. (2018).Association between perceived stress, multimorbidity and primary care health services: a Danish population-based cohort study. BMJ Open. 2018; 8(2): e018323.

9. Moore LJ, Vine SJ, Wilson MR, Freeman P. (2015). Reappraising Threat: How to Optimize Performance Under Pressure. J Sport Exerc Psychol. 2015 Jun;37(3):339-43.

10. Neumann ID.(2013).Brain oxytocin: a key regulator of emotional and social behaviours in both females and males. J Neuroendocrinol. 2008 Jun;20(6):858-65.

11. Gutkowska J, Jankowski M, Antunes-Rodrigues J. (2014).The role of oxytocin in cardiovascular regulation. Braz J Med Biol Res. Feb;47(3):206-14.

12. Kumsta R, Heinrichs M.(2013).Oxytocin, stress and social behavior: neurogenetics of the human oxytocin system. Curr Opin Neurobiol. 2013 Feb;23(1):11-6.

13. Abelson JL, Erickson TM, Mayer SE, Crocker J, Briggs H, Lopez-Duran NL, Liberzon I. (2014). Brief cognitive intervention can modulate neuroendocrine stress responses to the Trier Social Stress Test: buffering effects of a compassionate goal orientation. Psychoneuroendocrinology. Jun;44:60-70.

14. Poulin MJ, Brown SL, Dillard AJ, Smith DM. (2013). Giving to others and the association between stress and mortality. Am J Public Health. 2013 Sep;103(9):1649-55.

Alleen met een juiste en volledige bronvermelding mag dit artikel gekopieerd en vermenigvuldigd worden.

Blog: Slijmbeursonsteking?Onzin diagnose

Wat is een slijmbeurs?

Een slijmbeurs (bursa) kun je omschrijven als een soort bindweefselzakje, gevuld met vocht. Ons lichaam heeft slijmbeursen op plaatsen waar er veel druk en wrijving optreedt, zoals waar peesplaten over botten heen lopen (bijv. bij je heup) en tussen botstukken (bijv. in je schouder). De functie van een slijmbeurs is druk en wrijving verminderen om schade te voorkomen. Normaal gesproken draait de schouderkop tijdens een armbeweging mooi onder het schouderdak door. Maar wanneer je schoudergewricht niet goed scharniert, ‘mechanisch’ niet goed loopt, kan de schouderkop tegen het ‘schouderdak’ aanstoten, waardoor pezen en slijmbeurs hiertussen ingeklemd raken, maar ook de botstukken/gewrichten kunnen beschadigen. Daarom heeft de natuur iets prachtigs bedacht: een slijmbeurs, een natuurlijke stootkussen, vergelijkbaar met de airbags in een auto.

Slijmbeursontsteking, vriend of vijand?

Wanneer pezen en slijmbeursen ingeklemd raken, ontstaat lichte schade. Hierbij komen stofjes vrij die het lichaam waarschuwen dat er daar iets mis is. Het lichaam reageert hierop met toename van de doorbloeding en meer vocht naar de weefsels te sturen en de weefsels gevoeliger te maken. Doordat de bloedvaten plaatselijk wijder worden en er meer vocht uit de bloedvaten treedt, ontstaat pijn, warmte, roodheid en zwelling. Deze reactie noemen we een ‘ontstekingsreactie’.

Het gevolg is: pijn in de schouder bij bewegingen boven de schouder. De pijn kan verergeren totdat er continu pijn is, ook in rust. De meeste mensen klagen over een kloppende pijn ‘s nachts en er niet op kunnen liggen. Dit komt doordat de pezen en slijmbeurs drukgevoelig zijn geworden en soms verdikt zijn.

Natuurlijk is pijn niet leuk, maar de pijn en ontsteking zijn niet de oorzaak maar het gevolg van het schouderprobleem! Daarom helpen pijnstillers en ontstekingsremmers tijdelijk.

Een ontstekingsreactie is een normale reactie van het lichaam om te herstellen! Deze zelfde reactie zien we in de spieren na intensief sporten. Hier noemen we de ontstekingsreactie ‘spierpijn’. Door het letterlijk afklemmen van de slijmbeurs, ontstaat schade van de slijmbeurs. Deze zal proberen te herstellen door middel van een ‘herstellende ontstekingsreactie’. De slijmbeurs zal door deze reactie gaan zwellen zodat de stootkussen functie verbetert. Voor alle duidelijkheid: dit is de ‘normale’ functie van de slijmbeurs. En op het moment dat de slijmbeurs gezwollen is en ‘normaal zijn werk doet’ zegt de arts: aha, u heeft een slijmbeurs ONTSTEKING. Alsof het een afwijking is! Dat is hetzelfde als een airbag als boosdoener benoemen van hoofdpijn omdat hij zichzelf opblaast bij een botsing. De airbag weghalen is dan geen slimme optie. Zoals de opgeblazen airbag een vriend is en geen vijand is ook de gezwollen slijmbeurs een vriend en geen vijand. De slijmbeurs plat spuiten is daarom ook geen slimme optie.

Waarom is en spuit schadelijk voor de gewrichten?

1.  De bescherming is weg en de kans op schade neemt toe!
De airbag verwijderen is geen handige optie omdat de bestuurder meer schade op zal lopen wanneer hij met zijn hoofd tegen het stuur of de voorruit stoot dan tegen de airbag. Zou dan de gezwollen slijmbeurs wegspuiten (of operatief verwijderen) dan wel handig zijn?Slijmbeursontsteking? 

Gebruikelijk bij slijmbeursontsteking is inspuiting met een combinatie van een verdovend middel [Lidocaïne] en een ontstekingsremmer [cortisonen of corticosteroïd]. Het bestrijden van de ontsteking geeft alleen tijdelijk vermindering van de pijn [1]. Maar zoals eerder vermeld, wordt hierdoor het noodsysteem juist uitgeschakeld. Zowel de spieren en pezen als het schoudergewricht kunnen schade oplopen wanneer de schouderkop tegen het schouderdak stoot, bij armbewegingen, zonder de bescherming van de slijmbeurs er tussen! De ontstoken, of liever gezegd, actieve slijmbeurs zal ook eerder pijn afgeven bij druk. Deze pijn is een natuurlijke bescherming en een belangrijk stopsignaal: Niet verder bewegen anders krijg je schade! De pijn verdoven en de ontsteking wegspuiten is daarom geen handige optie.

2. Een spuit ‘vreet’ letterlijk weefsel weg en geeft direct schade!
Wetenschappelijke studies bevestigen dat er bij 82% negatieve bijwerkingen optreden van de injecties. Inspuiting met cortisonen veroorzaken ‘atrofie’ van onderhuids weefsel, vetweefsels en pezen. [1,2]. De weefsels worden letterlijk ‘weggevreten’. Spieren, pezen en bindweefselstructuren worden dunner, waardoor ze kunnen scheuren en in de huid ontstaan putjes en lichte plekken. Patiënten krijgen regelmatig te horen dat een spuit niet te vaak mag maar de reden wordt niet vermeld. Ook krijgt de patiënt vaak niet de kans om zelf te beslissen of hij dit wil of niet. Patiënten die een spuit weigeren, stuiten vaak op irritatie van hun arts.

3. Na een spuit verergeren vaak de klachten!
Wetenschappelijke studies geven aan dat een spuit tijdelijk (!) de pijn verlicht of bestrijdt, maar op middel en lange termijn juist de klachten verergert. [1,3] Logisch want een spuit haalt niet de oorzaak van het probleem weg. Doordat je geen pijn voelt, maak je bewegingen die het lichaam juist wilde afremmen. Natuurlijk gaat het soms ook beter na een spuit. Maar in de praktijk zien we daar vooral veel ellende van. Zeker bij de mensen die meerdere inspuitingen hebben gehad, soms wel 15x in een schouder! Ook zien we regelmatig patiënten die een ‘frozen shoulder’, compleet stijve schouder, hebben opgelopen na inspuiting vanwege een ‘simpele’ slijmbeursontsteking.

Oefeningen werken averechts!

Nog te vaak krijgen mensen met dit soort klachten oefeningen voorgeschreven. Dit is hetzelfde als wanneer je met je hand klem zit tussen de deur en iemand vraagt je om een vuist te maken of om je vingers te bewegen. Dit zal juist meer pijn veroorzaken. Bij een slijmbeursontsteking hebben mensen minder kracht, maar dat komt omdat het lichaam de spieren letterlijk afremt omdat aanspanning meer schade geeft. Daarom zijn oefeningen bij deze klachten, ook stabilisatie oefeningen of zogenaamde rotatorcuff oefeningen, niet aan te bevelen.

Geen spuit en geen oefeningen, maar wat dan wel?

De oplossing is echt eenvoudig. Wanneer je klem zit met je hand tussen de deur en je pijn in je hand hebt, wat is er dan handiger: de pijn bestrijden, knijpoefeningen doen of … gewoon de deur open doen? Met de nieuwe therapeutische behandelmethode, de 4xT Methode, doen we sneltesten waarmee we binnen enkele minuten achterhalen hoe ‘de deur’ open gaat. De basis gedachte van deze methode is met ‘myofasciale technieken’, manuele technieken en EasyTape, de gewrichten, net als bij autobanden, ‘uitlijnen’ waardoor deze beter scharnieren en er geen afklemming plaatsvindt. Het gaat te ver om alles in deze blog uit te leggen, maar het kan zijn dat de schouderbeweging ‘ingestuurd’ moet worden door technieken aan de bindweefselstructuren in de onderrug omdat deze in verbinding staan met de schouder! Ook hebben we nieuwe technieken om de slijmbeurs die, zeker bij langdurige klachten, vaak verkleeft is en vast zit, los te maken (releasen). De meeste mensen ervaren direct klachtenvermindering en zijn binnen enkele behandelingen pijnvrij. Natuurlijk zijn er uitzonderingen waarbij meerder klachten door elkaar heen lopen, maar in de regel is dit vaak eenvoudig op te lossen.

Maak vandaag nog een afspraak en ervaar wat de 4xT methode voor u kan doen. Kijk op www.fysiophysics.nl voor een praktijk bij u in de buurt.

Tips voor thuis:
• vermijd pijnlijke bewegingen.
• Bewegen is goed, maar binnen de ‘pijnvrije zone’.
• Neem alleen een pijnstiller als het niet anders gaat.
• Ga altijd zonder pijnstiller op naar de fysio, want pijn is een leidraad voor de behandeling.
• ‘s Avonds na 20.00 uur nemen de klachten vaak toe.
• Zorg dat je goed slaapt. Neem indien nodig een pijnstiller.
• Start zo snel mogelijk met therapie.

Auteurs

Karl Noten
Karl Noten is fysio-manueeltherapeut & docent in de revalidatie en medische fitness. Hij is eigenaar van Fysio Physics Group, een van de grotere werkgevers in de fysiotherapie met meer dan 50 fysiotherapiepraktijken, een opleidingsinstituut, een Sport Medisch Expertise Centrum en Fysio Science voor wetenschappelijk onderzoek (op het gebied van innovatie in fysiotherapie, bewegen en gezondheid). Het medisch wetenschappelijk expertise team van Fysio Physics bestaat uit wetenschappers en medisch specialisten.

10 tips voor een gezonde vakantie

Wil jij straks ook met meer energie en zonder extra vakantiekilo’s van vakantie terugkomen? Dan is deze blog speciaal voor jou.

Slanker, uitgerust of juist niet? Uit onderzoek blijkt dat veel volwassenen en kinderen dikker en minder fit van vakantie terugkomen. Zullen we het dit jaar anders doen? Met deze 10 tips kom je straks fitter, slanker en met meer energie terug van vakantie.

Feiten over vakantie & gezondheid

We gaan op vakantie met de gedachte dat we fit en lekker uitgerust terugkomen en klaar voor het nieuwe seizoen. Maar is dat ook echt zo? Het feit is dat de meeste mensen, jong en oud, minder fit en dikker terugkomen van vakantie!

Even wat feiten op een rij:

Algemene feiten

  • Meer dan de helft van de mensen komt dikker, met een hoger vetpercentage en onvoldoende uitgerust van vakantie terug.

  • 51% van de jaarlijkse gewichtstoename ontstaat in de vakantieperiode!

  • Vakantiekilo’s gaan er moeilijk vanaf.

Kids vakantiefeitjes

  • Ook kids komen het meest aan in de vakantieperiode.
  • Ook kids die al overgewicht hebben, komen in de vakantie meer aan dan kids zonder overgewicht.

  • Kids bewegen en spelen meer tijdens de vakantie, maar zij eten en drinken meer calorieën dan dat zij verbruiken, waardoor zij toch aankomen.

  • Kids eten meer snacks (patat, pizza) en ijsjes tijdens de vakantie dan erbuiten.

  • Ouders zijn minder streng en makkelijker met junkfood tijdens de vakantie dan erbuiten.

Geen vrolijke feitjes, maar toch wel de moeite waard om even bij stil te staan. Gelukkig is er ook goed nieuws: deze trend is eenvoudig om te keren met wat simpele tips.

Kids bewegen en spelen meer tijdens de vakantie, maar zij eten en drinken meer calorieën dan dat zij verbruiken waardoor ze toch aankomen!

Tip 1: Kies bewust voor een ‘gezonde vakantie’

‘Ja rot op, ik heb vakantie!’, riep iemand toen ik wat tips wilde geven. Je zult zelf de keuze moeten maken. Maar geloof me, wanneer je bewust de keuze maakt om gezonder, fitter en met meer energie van vakantie terug te komen, dan gaat dat ook echt lukken.

We staan samen op een kruispunt:

  • Links af = ik wil hetzelfde als altijd terugkomen van vakantie.
  • Rechts af = ik wil gezonder en fitter terugkomen van vakantie.

Wat kies jij?

Ja, je mag ook eerst even de rest van mijn blog lezen voordat je een keuze maakt.

Tip 2: Doe dagelijks een sportieve activiteit

Deze afbeelding heeft een leeg alt-attribuut; de bestandsnaam is 20180718_113202-600x347-2-1024x653.jpg

Het klinkt tegenstrijdig, maar om meer energie aan te maken (dan je nu hebt) moet je meer energie verbruiken (dan je nu doet). Wanneer je actief bent, produceren je spieren (afval)stoffen die het herstel op gang brengen en je aanmaak van energie stimuleren. Wanneer je 30-60 minuten per dag actief bent, heb je nog 1380 minuten (=23 uur) over om lekker te luieren. Het leukste is om deze te verdelen over de dag.

Deze afbeelding heeft een leeg alt-attribuut; de bestandsnaam is shutterstock_285655148-1024x533.jpg
  • Start je dag met rustige activiteiten. Liefst voor het ontbijt (rustig) sporten, dan is het minder heet, voel je je beter en verbrand je ook meer calorieën de rest van de dag. Een goed begin, is het halve werk.
  • Ga wandelen naar de stad in plaats van met de taxi.
  • Huur fietsen, dan zie je ook nog eens wat van de omgeving.
  • Elk resort heeft sportieve activiteiten, doe deze eens lekker mee.

Kies dagelijks uit één van de volgende activiteiten:
– 60 minuten rustig wandelen/baantjes zwemmen of
– 20 minuten joggen/snel zwemmen, of
– 5 minuten intervaltraining met 3-4 sprintjes lopen/zwemmen.

Hoe intensiever je beweegt, hoe korter de tijd die je hoeft te investeren!

Je moet energie verbruiken om energie aan te maken

Tip 3: Eet om meer energie te krijgen

  • Eet niet meer dan je nodig hebt (ook al zit je all inclusive).
  • Eet veel groente en fruit.
  • Kies liever vis dan vlees.
  • Wees zuinig met deegproducten (brood/pasta’s).
  • Schep maar één keer op.
  • De toetjes zijn de grootste dikmakers, wees sterker dan de verleiding en neem er maximaal 1!

Tip 4: Vermijd langdurig stilzitten en stilliggen

Het is een denkfout dat je uitrust van de hele dag liggen op een ligbedje. Je mobieltje laad je ook op door er energie in te stoppen via het stopcontact of een powerbox. Je hebt echt spieractiviteit nodig om jouw batterij op te laden. Daarom hebben sportieve mensen meer energie dan mensen die de hele dag op de bank liggen.

We weten dat lang stil zitten, zoals in het vliegtuig, slecht voor ons is. Daarom krijg je bij lange vluchten filmpjes met oefeningen. Zo is lang stilzitten en liggen op een bedje ook slecht voor ons.

Tip: Wissel passieve en actieve activiteiten af

Deze afbeelding heeft een leeg alt-attribuut; de bestandsnaam is shutterstock_422369104-1024x468.jpg
  • Lig of zit maximaal een uur (liefst korter) en wissel af met iets actiefs.
  • Zet de bloedcirculatie aan door een stukje te wandelen of zwemmen.
  • Span wat spieren aan door 10x opdrukken en/of 10 squats.

Tip 5: Gun je maag en darmen ook vakantie

Eten veroorzaakt letterlijk slijtage aan je maag en darmen. Hierbij komen ‘vrije radicalen’ vrij die ook weer schade veroorzaken aan je cellen. Door de hele dag door te eten, krijgen je maag en darmen te weinig hersteltijd en neemt de functie af, waardoor je minder goed je voedingsstoffen kunt opnemen.

Simpele tip:
Bouw 2-3x in een week een maag-darm pauze in van 4-6 uur door bijvoorbeeld tussen 12.00 en 16.00 uur niet te eten, maar wel veel water te drinken. Je zult merken dat je daardoor meer energie krijgt en het eten lekkerder smaakt!

Tip 6: Zuinig met alcohol en frisdrank

Deze afbeelding heeft een leeg alt-attribuut; de bestandsnaam is shutterstock_221382076-600x400.jpg

We drinken meer alcohol en calorierijke dranken tijdens de vakantie. Deze veroorzaken suikerpieken die ook weer pieken geven in je bloedglucosewaarden (verhoogde bloedsuikers).  Deze pieken geven meer hongergevoel, schade aan de bloedvaten en organen en meer vermoeidheidsgevoel.

Alcohol in elke vorm en hoeveelheid is gif voor je lijf. Je lever is drukker om je lijf te ontgiften van de alcohol en krijgt minder gelegenheid om je bloed van andere stoffen te ontgiften, energie aan te maken en lichaamseigen eiwitten aan te maken voor herstel van je lijf.

Tip:
Drink veel water, liefst met citroensap, of groene thee voor de ontgifting en meer energie.

Tip 7: Kies voor een gezonde slaap-waakritme

Het klinkt ouderwets, maar voldoende slaap en op tijd naar bed, daar rust je het beste van uit. Onze biologische klok is gekoppeld aan ons circadiaans ritme of 24 uur slaap-waakritme. Simpel gezegd: slecht en onregelmatig slapen verstoort veel fysieke en mentale processen. Pas je slaap-waakritme zo snel mogelijk aan het land en de tijdklok van waar je bent.

Tips:

  • Probeer 8 uur te slapen (7-9 uur afhankelijk van je interne klok).
  • Neem je voor om uiterlijk om 08.00 uur op te staan.
  • Ga niet later dan 24.00 uur naar bed (als je tenminste meer energie wilt aanmaken).
  • Verduister de ramen indien nodig.

Tip 8: Houd siësta in de zon

Deze afbeelding heeft een leeg alt-attribuut; de bestandsnaam is 20180718_113105-600x292.jpg

De lokale bevolking van de mediterrane landen is gewend om in de middag siësta te houden. Gewoon een dutje, uit de felle zon. In de middag zie je alleen de toeristen bakken in de zon. De zon is dan op z’n heetst.

Zonnestralen op je lijf betekent hard werken voor je lichaam. De zonnestralen veroorzaken schade in de cellen, daar is geen zonnebrandcrème tegen bestand. Je lichaam moet dus flink vechten om deze celschade ongedaan te maken. Daarom ben je zo moe na een dagje in de zon.

Tips:

  • Probeer ‘s middags een lekker dutje te doen, binnen, uit de zon.
  • Vermijd het zonnen tussen 14.00 en 16.00 uur.

Tip 9: Gun je ogen en hoofd vakantie: Doe dat (stomme) mobieltje even uit

Deze afbeelding heeft een leeg alt-attribuut; de bestandsnaam is 20180718_113408-600x379.jpg

Niet alleen je lijf, maar ook je hoofd heeft (mentale) rust en herstel nodig. Je mobieltje uit doen, geeft veel rust. Moet je bereikbaar zijn voor je werk? Spreek dan gewoon 1 of 2 vaste tijden af. Geniet van de omgeving en de mensen om je heen. Met mensen praten en nieuwe vrienden maken, is echt niet eng.

Tips:

  • Doe, om af te kicken, je mobieltje enkele uren uit.
  • 1-2x per dag je mailtjes checken is toch voldoende? Je hebt vakantie!
  • Probeer ver weg te kijken, dat is ontspannen voor je oogspieren.
  • Gun je hersenen en ogen rust door je ogen even te sluiten. Ook lezen vraagt om focussen.

Tip 10: Lach, geniet en maak je niet onnodig druk

Als Nederlanders kunnen we ons druk maken om niks. Om het weer, om de buren die geluid maken of het plekje bij het zwembad. Neem je voor om lekker te ontspannen en je niet te storen aan de dingen om je heen. Je boos maken, kost energie en geeft stresshormonen, terwijl lachen positieve hormonen en energie oplevert.

Laat je dus niet gek maken! Deze vakantie ben jij degene die positief is en om alles lacht. Jij komt namelijk straks terug met meer energie!

Het Strandbed Pilates programma

Met deze doeltreffende oefeningen blijf je eenvoudig fit op vakantie. Je kunt ze achterelkaar uitvoeren maar verspreiden over de dag is handiger.

Oefening 1 Rugextensie

Van het vele stilzitten en liggen krijg je een stijve rug. Met deze oefeningen maak je het snel weer soepel.

Actie: blaas uit en duw jezelf vanuit buiklig op met de armen. Je heupen blijven op het bedje. De rug en bilspieren hierbij ontspannen.

FITT: 10 x uitvoeren

Oefening 2 push up’s

Is je rug lekker bruin, doe dan even wat push up’s voordat je je omdraait.
Aandachtspunt: goed je navel ingetrokken houden.

FITT: start met 10x, probeer steeds meer herhalingen te maken. Pappa’s (en stoere mamma’s) doen het natuurlijk met gestrekte benen en de kids op de rug!

Oefening 3 Pilates Schaar

Voor de buik- en beenspieren.

Start: strek 1 been uit, buik goed ingetrokken houden.

Actie: blaas uit en wissel in de lucht van been.

Let op: je onderrug mag niet los komen van het bedje.

FITT: 10x wisselen, opbouwen naar 20x

Oefening 4 Pilates 2 benen stretch

Voor de buik- en beenspieren.

Start: met knieën 90 graden gebogen, buik ingetrokken.

Actie: uitblazen en 2 benen rustig uitstrekken.

FITT: 10x – 20x uitvoeren
Aandachtspunt: je onderrug mag niet los komen. Hoe meer je de benen strekt, hoe zwaarder.

Let op: je onderrug mag niet los komen van het bedje.

Oefening 5: Pilates zwemslag

Voor de rug-, bil- en beenspieren.

Start in buiklig met de handpalmen tegen de zijkant van je bovenbenen.

Actie: blaas uit, draai je armen naar buiten, schouderbladen tegen elkaar, til je borst en benen op.

FITT: 5x langzaam en 5x snel uitvoeren.

Tenslotte

Niks moet, alles mag. Elk bordje minder en elke activiteit meer draagt bij aan je gezondheid en natuurlijk meer energie. Het klinkt afgezaagd, maar geniet van alles, maar met mate.

Ik zat op mijn vakantiebestemming deze blog te schrijven met uitzicht op de Griekse zee. De ochtend gestart met 6 km hardlopen bij 28 graden in de zon, voor het ontbijt. Mijn doelstelling was vol van energie en strakker terug te komen. Dat is gelukt en jij kunt het ook! Veel succes!

Voor meer info over Pilates trainingen en technieken verwijs ik je graag naar onze opleiding: Perfect Pilates Trainer 1.

Auteur Karl Noten
Karl Noten is eigenaar van de Fysio Physics Group, een landelijke organisatie met meer dan 50 fysiotherapiepraktijken, een opleidingsinstituut en een Sport Medisch Expertise Centrum. Hij is fysio-manueel therapeut, Extended Scope Specialist, Sportfysiotherapeut, Orthomoleculair Therapeut, docent  Orthopedische Revalidatie en Medische Fitness, auteur van 24 boeken over gezondheid, fitness & fysiotherapie, gediplomeerd Sporttrainer.

Referenties

1. Roberts SB, Mayer J. Holiday weight gain: fact or fiction? Nutr Rev. 2000 Dec;58(12):378-9.

2. Branscum P1, Kaye G, Succop P, Sharma M. (2010). An Evaluation of Holiday Weight Gain Among Elementary-aged Children. J Clin Med Res. Aug 18;2(4):167-71.

3. Stevenson JL, Krishnan S, Stoner MA, Goktas Z, Cooper JA. (2013).Effects of exercise during the holiday season on changes in body weight, body composition and blood pressure. Eur J Clin Nutr. Sep;67(9):944-9.

4. Cristi-Montero C1,2, et al. (2016). Variations of body composition, physical activity and caloric intake in schoolchildren during national holidays. Eat Weight Disord. Jun;21(2):251-5.

Alleen met een juiste en volledige bronvermelding mag dit artikel gekopieerd en vermenigvuldigd worden.

X