Coronavirus preventie met 4xT® CoronaFit

Fietsen en hardlopen bij corona? NEE!

Duurtraining zoals lopen en fietsen werkt NEGATIEF op immuunsysteem. Het vergroot de kans op cytokine storm, orgaanschade, langdurige vermoeidheid en burn-out na COVID-19!
4xT® CoronaFit. De beste voeding & JUISTE TRAINING bij COVID-19

Preventief je immuunsysteem versterken, weer meer energie en snel revalideren na COVID-19? Dat is écht mogelijk met de juiste VOEDING & TRAINING. Het boek bevat veel nuttige informatie, nieuwe inzichten, praktische tips, lekkere recepten en oefeningen voor thuis, buiten en in het fitnesscentrum. Leuk, verantwoord en effectief.
Karl Noten, docent fysiotherapie & revalidatie en Orthomoleculair Voedingstherapeut, neemt je met dit prachtige boekwerk stap voor stap mee in een 12 weken programma 4xT® CoronaFit. Alles is gebaseerd op zijn 30 jaar ervaring in revalidatie, zowel in het ziekenhuis als in de particuliere praktijk en op de nieuwste wetenschappelijke inzichten.
De meeste mensen hebben na corona last van vermoeidheid en depressiviteit (‘post-corona burnout’) terwijl dit eenvoudig te verhelpen is. Wat zij niet weten is dat het coronavirus al je organen aantast, waardoor je zonder goede revalidatie en goede voeding meer orgaanschade krijgt en jarenlange nasleep kunt ervaren (‘corona after-shock effect’). Let wel: het gaat om de JUISTE voeding en de JUISTE training met de JUISTE opbouw, stap-voor-stap!

Wist je dat?
• Advies om te starten met dagelijks buiten lopen na corona niet handig is vanwege zuurstofgebrek in de weefsels (hypoxie) en juist averechts werkt?
• Spiertraining ZONDER de juiste voeding het lichaam afbreekt en schadelijk is voor de gezondheid, zeker bij ouderen en mensen na corona?
• De zogenaamde functionele oefeningen en stabiliserende oefeningen niet effectief zijn en juist averechts werken bij ouderen en mensen na corona?
• Sommige voedingsproducten het immuunsysteem blokkeren en andere het juist versterken?
• Je met eenvoudige aanpassingen en speciale vitaminen en supplementen eenvoudig je immuunsysteem kunt versterken, waardoor je minder kans hebt op (de ernstige vorm van) corona en je sneller herstelt na corona?

Onze praktijken zijn open!

Belangrijke informatie, lees dit voorafgaande uw behandeling.

Wij zijn blij om u (weer) te mogen verwelkomen op onze praktijklocatie. In samenspraak met het ministerie van Volksgezondheid, het RIVM en onze beroepsvereniging is bepaald dat wij de reguliere fysiotherapie weer (geleidelijk) mogen opschalen. Echter is dit toegestaan onder bepaalde voorwaarden. Deze hebben wij hieronder voor u op een rij gezet. Wij willen u vragen om deze voorwaarden zorgvuldig door te lezen. Indien u bemerkt dat u hier niet aan kunt voldoen, dan willen wij u vragen dit direct bij ons afsprakenbureau of uw therapeut te melden.

  • Indien uzelf of uw huisgenoot symptomen heeft dat past bij Covid-19 mag er geen behandeling plaatsvinden en is ons verzoek om ook niet naar de praktijklocatie te komen. Indien u of uw huisgenoot 24 uur klachtenvrij bent, kunt u een nieuwe afspraak inplannen via het afsprakenbureau.
  • Als uw therapeut symptomen heeft, dan zal de behandeling worden overgenomen door een collega fysiotherapeut. Dit geldt tevens bij roosteraanpassingen, indien dit genoodzaakt is tijdens de Corona crisis. Indien u liever niet behandeld wilt worden door een collega therapeut, dan dient u dit zo spoedig mogelijk aan te geven bij uw therapeut.
  • De therapeut en het afsprakenbureau maken gebruik van een stroomschema om te bepalen of er een behandelindicatie aanwezig is. Dit is vastgesteld door het Ministerie van Volksgezondheid. Dit stroomschema wordt elke behandeling toegepast.
  • Kom kort van te voren (5 minuten) naar de praktijklocatie en wacht op de aangewezen plek. Uw therapeut zal u daar komen halen. Mocht u eerder aanwezig zijn, dan is het verzoek om in de auto of voor de deur te wachten. Wij verzoeken u om na de behandeling direct weer te vertrekken.
  • Ook in en om onze praktijklocatie houden wij de ‘1,5-meter-regel’ in acht. Op diverse plekken zullen er markeringen aanwezig zijn om dit aan te geven. Wij verzoeken u om deze landelijk ingestelde regel te respecteren.
  • Hygiëne is een extra belangrijk aspect tijdens de Corona crisis. Wij verzoeken u om vóór én na de behandeling uw handen te wassen. In de behandelcabine en in de fitnessruimte heeft u tevens de beschikking over desinfecterende handgel.
  • Vanwege hygiënemaatregelen zijn er geen hoeslakens of handdoeken meer aanwezig in de behandelcabine. Neem 1 grote handdoek of 2 kleine handdoeken mee om de behandelbank te bedekken.
  • Er mag geen gebruik gemaakt worden van de kleedruimtes en toiletten in de sportschool. Kleed u, indien mogelijk, thuis om in comfortabele kleding voor tijdens de behandeling.
  • Er mag 1 persoon, naast de therapeut, aanwezig zijn in de behandelcabine. Indien u vanwege gewichtige redenen een begeleider bij de behandeling aanwezig wilt hebben, kunt u dit aangeven bij uw therapeut.
  • Mogelijk maakt uw therapeut gebruik van persoonlijke beschermingsmaterialen. Dit is aan hen ter beoordeling.
  • De therapeut zal gedurende deze periode elke behandeling vragen om uw pijnklachten en functioneringsproblemen te scoren door middel van een vragenlijst. De therapeut zal dit in uw dossier noteren.

Vanwege de extra schoonmaakwerkzaamheden tussen de afspraken is het mogelijk dat uw therapeut een paar minuten uitloopt of een paar minuten eerder stopt. Wij vragen hiervoor uw begrip. Dit is voor uw en onze veiligheid.

We zien u graag weer op onze praktijk!

Team Fysio Physics Fysiotherapie

Blog: Waarom fitnesscentra PER DIRECT open moeten in de strijd tegen COVID-19

Is het middel niet erger dan de kwaal?

Op advies van het RIVM heeft de overheid, in de strijd tegen het coronavirus, alle fitnesscentra gesloten en onlangs besloten dat deze voorlopig gesloten blijven. Deze keuze heeft fatale gevolgen voor de volksgezondheid! Is dit niet een geval van: het middel is erger dan de kwaal? Ons advies als gezondheid- en fitnessprofessionals: open per direct de fitnesscentra voor mensen van 50 jaar en ouder. Doelstelling van onze blog is de overheid attenderen op deze (nog) niet eerder benoemde win-win kans voor de gezondheid van Nederlanders en de sportondernemers. 

Fitness heeft een wetenschappelijk bewezen beschermend effect tegen virale luchtweginfecties, activeert en versterkt het immuunsysteem en de fysieke en mentale weerbaarheid. Fitnessbeoefenaars lopen minder risico op besmetting met het coronavirus. Raken zij toch besmet, dan ondervinden zij minder ernstige gevolgen dan mensen die inactief zijn! Het is echt mogelijk om fitnessbeoefening met de huidige 1,5 meter spelregels op een veilige manier te laten plaatsvinden. Zie de tips aan het einde van deze blog. 

Je kunt geen kwaad met kwaad bestrijden!

Het sluiten en gesloten houden van de fitnesscentra als maatregel tegen (de verspreiding van) COVID-19 leidt tot meer ziekte met fatale gevolgen dan COVID-19 zelf!

Zijn we in blinde paniek vergeten dat er voor COVID-19 al een pandemie gaande was met meer dodelijke slachtoffers dan COVID-19? Inactiviteit is in 2012 in het toonaangevend medisch vakblad, The Lancet, benoemd als een pandemie met catastrofale gevolgen wat wereldwijd om aandacht vraagt [1, 2]. Volgens de WHO is 31% van de volwassen wereldbevolking inactief [3]. Deze fysieke inactiviteit en ongezonde leefstijl veroorzaakt naar schatting 3,2 miljoen doden jaarlijks [1, 2, 4]. Eén van de doelen van de WHO was om deze inactiviteit voor 2025 met 10% te verbeteren [3]. Wat is er gebeurd met deze doelstelling? Fitnesscentra vormen een goedkoop en effectief middel in de strijd tegen zowel de COVID-19 als bewegingsarmoede pandemieën. Als inactiviteit meer dodelijke slachtoffers maakt dan COVID-19, waarom wordt dan juist nu wanneer zoveel mensen willen sporten de mogelijkheid ontnomen om dat te kunnen doen?

Alleen de jeugd mag sporten, is dat wel de juiste keuze?

Ook het RIVM geeft in hun eigen richtlijnen en adviezen aan dat de helft van de Nederlandse bevolking boven de 50 te weinig beweegt en dat dit zeker voor deze doelgroep fatale gevolgen heeft [5]. Vooral de ouderen vormen een risicogroep en zij moeten gestimuleerd worden om in beweging te komen. Bewegingsarmoede is de grote boosdoener bij de meeste chronische ziekten waaronder hart- en vaatziekten, longziekte, diabetes, obesitas, dementie en artrose. 50+ers moeten de spieren en botten 2x per week gericht trainen om dit tegen te gaan.

Als we weten dat bewegingsarmoede juist bij volwassenen en ouderen fatale gevolgen heeft, is dan de keuze om niet de ouderen maar de kinderen en jongeren voorrang te geven om te sporten wel zo handig? Ons advies is: laat de 50+ers hierin voorgaan.

Fitness als medicijn

Fysieke activiteit is de belangrijkste pijler bij bevordering van de gezondheid bij jong en oud [6]. Fitness is bewezen effectief en is het enige ‘medicijn’ zonder nare bijwerkingen. Fitness vermindert niet alleen de kans op ziek zijn op lange termijn, de positieve effecten starten direct wanneer je start met sporten!

Regelmatig, liefst dagelijks, fysieke oefeningen doen is zeer belangrijk voor onze immunologische gezondheid [7, 8]. Zelfs het doen van één enkele oefening boost direct het immuunsysteem [9, 10]. Terwijl je een oefening uitvoert, neemt de activiteit van het body defence system ‘DIRECT’ toe! Moleculaire en cellulaire gebeurtenissen vinden plaats binnen secondes tot minuten na het begin van een oefening of periode van fysieke activiteit [11].

Uit studies bij een griepepidemie in het verleden is gebleken dat mensen die regelmatig op een matige tot hoge intensiteit sporten, minder vatbaar zijn voor virale aandoeningen, korter ziek zijn, minder ernstig ziek zijn en minder kans hebben op overlijden bij luchtweginfecties en -ontstekingen [12].

De spieren produceren hormonen en anti-inflammatoire cytokinen die ons immuunsysteem activeren en ontstekingen en virussen tegen gaan [8]. Elke sessie middelmatig intensieve fysieke activiteit stimuleert een toename in de anti pathogene activiteit van macrofagen en andere cellen van het immuunsysteem en anti-inflammatoire cytokines in het bloed. Het resultaat is een afname van de influx van inflammatoire cytokines in de longen en verminderde pathogene belasting.

Conclusie: direct wanneer je sport neemt de kans op ontstekingen en de werking en vermenigvuldiging van virussen af. Let wel: dit effect is vooral bij gerichte intensieve training dus een beetje buiten wandelen in de buitenlucht, zoals de minister dat aangeeft, zet helaas weinig zoden aan de dijk.

Waarom 50+ers eerst?

Angst, bezorgdheid, gebrek aan beweging en een ongezond eetpatroon onderdrukken het immuunsysteem en verhogen de vatbaarheid voor (virale) ziektes [13, 14]. Natuurlijk moet iedere volwassene gestimuleerd worden om te gaan sporten. We weten dat COVID-19 bij mensen boven de 50 ook vaker fatalere gevolgen heeft dan bij jongeren. De leeftijdgebonden achteruitgang van het immuunsysteem en afname van beschermend spiermassa zorgen ervoor dat 50+ers het meeste gezondheidsrisico lopen [15] en deze processen zijn omkeerbaar met fitnesstraining [9, 16].

Niet alleen de kans op ernstige COVID-19 neemt af maar ook hart- en vaatziekten en andere chronische ziekten die meer voorkomen bij mensen boven de 50 jaar. Afgelopen jaar is er aan de bel getrokken omdat we meer dan een miljoen 50+ers hebben met heup-knieartrose en dit aantal blijft stijgen. Ook de KNGF richtlijn voor fysiotherapie bij heup-knieartrose adviseert gerichte krachttraining als therapeutisch middel.


Voorkom een catastrofe voor de volksgezondheid en open per direct de fitnesscentra voor 50+ers!

De lagere scholen mogen per direct open omdat er geen verspreidingshaard is aangetoond op de scholen. Maar dit zelfde geldt toch ook voor de sportscholen? Het mag duidelijk zijn dat fitnesscentra juist een belangrijke pijler vormen in de strijd tegen COVID-19 en andere (dodelijke) volksziekten. Het is in het belang van de volksgezondheid dat de fitnesscentra per direct hun deuren openen en voorrang verlenen aan 50+ers om te sporten met in achtneming van de anderhalve meter regel en alle bijbehorende voorzorgsmaatregelen. Zoals de winkels en supermarkten geopend zijn met de bekende corona spelregels omdat dit van levensbelang is, moeten ook de fitnesscentra de ruimte krijgen om Nederland te voorzien van de sportieve levensbehoefte.

De branche organisatie NL Actief, de branche organisatie voor de sport-en beweegbedrijven ( voorheen Fit!Vak), heeft een manifest en protocol verantwoord sporten opgesteld en ingediend bij het ministerie van Economische Zaken en Klimaat. NL Actief geeft hierin aan dat de bijna 1000 aangesloten bedrijven en locaties klaar zijn voor veilig sporten met 1,5 meter beleid.

Tips voor veilig trainen in Coronatijd:

Neem naast de bekende voorzorgsmaatregelen ook de volgende veiligheidstips in acht:
• Ga niet naar het sportcentrum wanneer je de bekende ziekteverschijnselen vertoond. Raadpleeg bij twijfel altijd de huisarts.
• Heb je ziekteverschijnselen gehad, houdt dan de aanbevolen 2 weken aan voordat je (weer) rustig start met sporten.
• Houdt 1,5 meter afstand.
• Was je handen met water en zeep (of handreiniger met 60% alcohol of meer), droog af met een schone handdoek.
• Vermijd fysiek contact met medesporters.
• Beperk blootstelling aan medesporters die tekenen en symptomen van ziekte vertonen. Het virus wordt overgebracht door direct contact met besmette mensen en druppeltjes in de lucht.
• Als je een fitnessapparaat gebruikt, maak het dan eerst schoon.
• Vermijd lange en stressvolle trainingssessies die je niet gewend bent.
• Maak geen gebruik van douche of wc.

Auteurs

Karl Noten
Karl Noten is fysio-manueeltherapeut & docent in de revalidatie en medische fitness. Hij is eigenaar van Fysio Physics Group, een van de grotere werkgevers in de fysiotherapie met meer dan 50 fysiotherapiepraktijken, een opleidingsinstituut, een Sport Medisch Expertise Centrum en Fysio Science voor wetenschappelijk onderzoek (op het gebied van innovatie in fysiotherapie, bewegen en gezondheid). Het medisch wetenschappelijk expertise team van Fysio Physics bestaat uit wetenschappers en medisch specialisten.

Drs. Robbert van Amstel
Drs. Robbert van Amstel, MSc is fysiotherapeut, Master Manueeltherapeut, Revalidatiewetenschapper. Robbert is werkzaam als fysio-manueeltherapeut en docent bij Fysio Physics. Tevens is hij PhD Candidate aan de Vrije Universiteit Amsterdam (Faculty of Behavioural and Movement Sciences).

Met dank aan:
Annekee van Woensel, arts-specialist ouderengeneeskunde. Werkzaam in de acute Coronazorg en als arts verbonden aan in het Aafje Corona Centrum bij het Maasstad Ziekenhuis.

Tom Brandon, Sportarts, hoofd sportgeneeskunde Isala Klinieken, bestuurslid Stichting Beroepsopleiding tot Sportarts (SBOS), Lid Concilium Sportgeneeskunde.

Bronnen

1. Kohl 3rd, H.W., et al., The pandemic of physical inactivity: global action for public health. The lancet, 2012. 380(9838): p. 294-305.

2. Ozemek, C., C.J. Lavie, and Ø. Rognmo, Global physical activity levels-Need for intervention. Progress in cardiovascular diseases, 2019.

3. Organization, W.H., Physical inactivity: a global public health problem. 2010. URL www. Who. int/dietphysicalactivity/factsheet_inactivity/en/. Part I APPEND, 2012.

4. Pratt, M., et al., Attacking the pandemic of physical inactivity: what is holding us back? 2019, BMJ Publishing Group Ltd and British Association of Sport and Exercise Medicine.

5. RIVM. Waarom investeren in meer bewegen bij 55-plussers. 2020; Available from: https://www.loketgezondleven.nl/leefstijlinterventies/wat-werkt-dossiers/wat-werkt-ouderen-en-bewegen/investeren

6. Arena, R., et al., Healthy living: the universal and timeless medicine for healthspan. Progress in Cardiovascular Diseases, 2017. 59(5): p. 419-421.

7. Davison, G., C. Kehaya, and A. Wyn Jones, Nutritional and physical activity interventions to improve immunity. American journal of lifestyle medicine, 2016. 10(3): p. 152-169.

8. Laddu, D.R., et al., Physical activity for immunity protection: Inoculating populations with healthy living medicine in preparation for the next pandemic. Progress in cardiovascular diseases, 2020.

9. Sellami, M., et al., Effects of acute and chronic exercise on immunological parameters in the elderly aged: can physical activity counteract the effects of aging? Frontiers in immunology, 2018. 9: p. 2187.

10. Dimitrov, S., E. Hulteng, and S. Hong, Inflammation and exercise: Inhibition of monocytic intracellular TNF production by acute exercise via β2-adrenergic activation. Brain, behavior, and immunity, 2017. 61: p. 60-68..

11.Zhu, W., Should, and how can, exercise be done during a coronavirus outbreak? An interview with Dr. Jeffrey A. Woods. Journal of Sport and Health Science, 2020. 9(2): p. 105.

12.Matthews, C.E., et al., Moderate to vigorous physical activity and risk of upper-respiratory tract infection. Medicine & Science in Sports & Exercise, 2002. 34(8): p. 1242-1248.

13. Dhabhar, F.S., Effects of stress on immune function: the good, the bad, and the beautiful. Immunologic research, 2014. 58(2-3): p. 193-210.

14. Carter, S.J., M.N. Baranauskas, and A.D. Fly, Considerations for obesity, vitamin D, and physical activity amidst the COVID‐19 pandemic. Obesity, 2020.

15. Dinh, H.C., et al., Effects of physical exercise on markers of cellular immunosenescence: a systematic review. Calcified tissue international, 2017. 100(2): p. 193-215.

16. Campbell, J., Infekt nach Marathon? Mythos widerlegt! Dtsch Med Wochenschr, 2018: p. 143.

Alleen met een juiste en volledige bronvermelding mag dit artikel gekopieerd en vermenigvuldigd worden.

Coronavirus: fysiotherapie gaat door

PIJN? U BENT NOG STEEDS WELKOM OP ONZE PRAKTIJKEN VOOR FYSIOTHERAPIE & REVALIDATIE.

Na vraag van onze patiënten en overleg met diverse instanties en partijen, kunnen wij mededelen dat u gewoon terecht kunt op onze praktijken voor fysiotherapie.
Ook aan-huis behandelingen zijn mogelijk in overleg.
Let wel: omdat sommige van onze praktijken zich in sportcentra bevinden, zullen er een aantal vanwege het beleid omtrent Coronavirus, tijdelijk gesloten zijn.

De praktijken waar u in ieder geval tot 6 april  niet terecht kunt zijn:

• Fysio Physics Den Bosch
• Fysio Physics Den Haag (Leidschenveen)
• Fysio Physics Hoofddorp
• Fysio Physics Rijswijk
• Fysio Physics Zoetermeer

Let wel: deze lijst zal komende tijd aangepast worden. Houdt a.u.b. onze website en Facebook pagina dagelijks bij voor actuele info.
Waar de praktijken niet open zijn verrichten onze therapeuten aan-huis behandelingen in overleg. Bel gerust voor een afspraak.

Uiteraard gelden op de praktijken de gebruikelijke aangescherpte hygiëne en veiligheidsvoorschriften.
Voor de praktijken in sportcentra, met uitzondering van IJsselstein en Nieuwegein, gelden tijdelijk een aantal voorwaarden die wij hebben opgesteld in samenwerking met de sportcentra:

Er mag geen gebruik gemaakt worden van de fitnessapparatuur. Dit houdt in dat er niet getraind mag worden in het sportcentrum. Ook niet als de fysiotherapeut erbij is.
– De deuren van het sportcentrum blijven gesloten. De therapeut zal u op het afgesproken tijdstip ophalen bij de hoofdingang. Mocht de therapeut gebruik maken van een andere ingang, dan zal u hiervan op de hoogte worden gesteld door middel van een poster bij de hoofdingang. Indien er meerdere therapeuten aanwezig zijn, mag alleen uw eigen therapeut u binnenlaten.
– Het is niet toegestaan om iemand mee naar binnen te nemen, zoals uw partner, ouder of kind.
– Behandelingen van patiënten onder de 12 jaar kunnen niet doorgaan zolang de maatregelen van kracht zijn. Een ouder mag namelijk niet mee naar binnen, wat wel verplicht is volgens de Wet op de Geneeskundige Behandelingsovereenkomst (WGBO).
– Voor patiënten tussen de 12 en 16 jaar geldt dat er een Informed Consent getekend moet worden door één van de ouders om de behandeling door te laten gaan, omdat de ouder niet mee naar binnen mag. Mocht deze nog niet getekend zijn, dan kan u deze ter plekke tekenen.
– Patiënten tussen de 16 en 18 jaar mogen volgens de WGBO zelfstandig een behandeltraject aangaan. Voor hen hoeft er geen Informed Consent getekend te worden.
– Mocht u symptomen ervaren die passen bij het beeld van het Coronavirus en die omschreven zijn door het RIVM, dan mag de behandeling niet plaatsvinden. Wij verzoeken u om dan ook niet naar het sportcentrum te komen, maar u per mail of per telefoon af te melden. Indien u de symptomen langer dan 24 uur niet meer heeft ervaren, bent u van harte welkom om uw behandelingen voort te zetten.
– Er mag geen gebruik gemaakt worden van de faciliteiten in het sportcentrum, zoals van het toilet, kleedruimtes of de koffieautomaat.
Heeft u al afspraken staan, dan zal ons team telefonisch contact met u opnemen voor extra bevestiging of eventueel omzetten van uw afspraken.

Team Fysio Physics

Wij zijn PlusPraktijk!

Fysio Physics Fysiotherapie heeft van Zilveren Kruis Achmea de Plusstatus ontvangen! Hiermee voldoen onze praktijken aan alle gestelde eisen van deze zorgverzekeraar. Daar hebben wij hard voor gewerkt en we zijn er dan ook trots op dat we deze status hebben bereikt.

Wat houdt Pluspraktijk in?
Wellicht is de term Pluspraktijk u niet bekend, maar binnen de fysiotherapie is dit de hoogste onderscheiding die je kunt behalen.

Pluspraktijken zijn fysiotherapiepraktijken die naast aan de kwaliteitseisen van de beroepsvereniging (KNGF) ook voldoen aan extra eisen, ze gaan in hun handelen een stapje verder en hebben het welzijn van de patiënten centraal staan. Zo werken de praktijken met extra programma’s en maken zij de eigen kwaliteit inzichtelijk door mee te werken aan jaarlijkse audits (metingen). Op deze manier kan een pluspraktijk eenvoudig met andere praktijken worden vergeleken. De extra kwaliteitseisen, waar deze praktijken aan voldoen, hebben o.a. betrekking op:
• de deskundigheid van de fysiotherapeut(en).
• een standaardprocedure voor het vastleggen en in kaart brengen van de klachten.
• het aantal behandelingen die nodig zijn voor een bepaalde lichamelijke klacht.
• het bezig zijn met innovatie.

Naast de extra kwaliteit(eisen) zijn andere voordelen van Plus Praktijken
• de ruimere openingstijden.
• kortere wachttijden.
• bereikbaarheid.
• hoog kwalitatieve zorg.
• heldere informatievoorziening.
• lagere behandelgemiddeldes.

Meer uitleg over het Plusprogramma >>

Fysio Physics Fysiotherapie, altijd dichtbij, waar u ook woont en dé partner voor wie actief wil werken aan gezondheid & vitaliteit. Wij helpen u graag op één van onze praktijken!

Stress is een vriend en geen vijand!

Geleerden hebben ons jaren wijsgemaakt dat stress schadelijk is voor onze gezondheid en dat we stress moeten vermijden. Maar klopt dat wel? Is dit advies niet het gevolg van verkeerde conclusies en maken wij ons niet onnodig druk? Ervaar jij veel stress in het dagelijks leven en denk je echt dat dit schadelijk is? Dan is deze blog van Karl Noten speciaal voor jou.

Stress als boosdoener

Steeds meer mensen zijn moe en hebben ‘stress gerelateerde klachten’ zoals vermoeidheid en burn-out. 1 op de 3 gevallen van ziekteverzuim komt door werkstress. Dat maakt werkgebonden psychische aandoeningen de meest voorkomende beroepsziekte. [1] De medische wereld heeft ons jaren wijs gemaakt dat stress slecht is voor onze gezondheid, ons ziek maakt en de kans op overlijden vergroot. Zeker in onze stressvolle maatschappij lijkt bestrijden van stress gerechtvaardigd. Stress zou hart- en vaatziekten veroorzaken die het risico op vroegtijdig overlijden aan bijvoorbeeld een hartinfarct zou vergroten. Maar nieuwe wetenschappelijke studies spreken dit tegen! [2,3]

Anti-stress campagnes zijn de boosdoeners!

Stress is niet de oorzaak van het gezondheidsrisico, maar vooral onze opvattingen over stress en hoe we ermee omgaan! [2] Het is tijd dat we gaan ‘omdenken’ en stress gaan omarmen.

Er is veel onderzoek gedaan naar de combinatie van stress, hart- en vaatziekten en overlijden. In een Amerikaanse studie is een grote groep mensen met veel stress vergeleken met een groep mensen met middelmatig of weinig stress. Hieruit blijkt inderdaad dat er naar verhouding meer mensen aan hart- en vaatziekten overlijden uit de groep met veel stress. [4] Maar wanneer de vraag ‘denkt u dat stress schadelijk is voor uw gezondheid’ werd gesteld aan de mensen met veel stress, ontdekten zij een opvallend fenomeen: de mensen die overleden waren, waren allemaal mensen die dachten dat stress gevaarlijk en schadelijk was voor hun gezondheid. Van de mensen uit dezelfde groep die veel stress hadden maar dit NIET als negatief zagen voor hun gezondheid was niemand overleden! Sterker nog, hun gezondheidsrisico en kans op voortijdig overlijden was nog lager dan van de mensen met weinig stress!

Dus niet zo zeer veel stress, maar de combinatie met denken dat stress schadelijk is, verhoogt de kans op voortijdig overlijden met 43%. [4,5] Zo dachten we dat stress een maagzweer kan veroorzaken, maar ook daar is de manier waarop je de stress ervaart de boosdoener. [6]

Stress: uitdaging of bedreiging?

De bekende stresshormonen, zoals adrenaline en cortisol, verhogen inderdaad de bloeddruk en de hartslag en geven een opgejaagd gevoel. Maar deze stress effecten worden vooral negatief ervaren door mensen die veel stress hebben en daarbij denken dat dit negatief en bedreigend is. [7]  In een Scandinavische studie is aangetoond dat niet de mensen die veel stress HEBBEN, maar die veel stress ERVAREN vaker een huisarts of psycholoog bezoeken en vaker stressmedicatie gebruiken zoals antidepressiva. [8] Meer dan 1 miljoen Nederlanders slikken antidepressiva. Deze werken verdovend, vlakken gevoelens af en werken verslavend. Kan dat niet anders?

Anders met stress leren omgaan, in een leven vol stress, werkt levensverlengend! Wetenschappers van de Harvard University ontdekten nog een apart fenomeen. Normaal worden tijdens de stressreactie de bloedvaten samen geknepen. Dit verhoogt direct de bloeddruk en daardoor de belasting op de hartspier, even als de kans op hart- en vaatziekten. Maar mensen die stress als een uitdaging zien in plaats van een bedreiging, reageren fysiek anders op stressprikkels en hebben hier minder last van. 

Stresshormonen zijn prestatie bevorderend

Goed bedoelde gezondheidsadviezen belichten vaak alleen de negatieve kanten van stress en zijn daardoor schadelijker dan de stress zelf! Stel dat we deze adviezen omdraaien en stress niet langer zien als een vijand, maar als een motor om beter te kunnen presteren en dat we de zogenaamde stressreactie van ons lijf op een situatie gaan zien als een positieve reactie om de situatie de baas te kunnen. Dat zou een revolutie zijn in onze stressmanagement.

We weten allemaal dat je voor een wedstrijd of prestatie meer stresshormonen in je lijf hebt waardoor je sensoren op scherp staan, je alerter bent, je spierspanning en spierkracht toenemen, je ademhalingsfrequentie omhoog gaat en je hart krachtiger gaat pompen. [9] Kortom je bent klaar voor actie. Een voetbalcoach pept zijn team juist op om deze reactie te boosten. Dat vindt iedereen goed. Maar waarom zou deze reactie in een werksituatie dan niet normaal zijn?

De adviezen om de zaken die je stress geven (stressoren) te vermijden of te verminderen slaan de plank volledig mis! [3] Stress zorgt er juist voor dat we beter worden, onze grenzen gaan verleggen en groeien. De stresshormonen zetten meer energie vrij, waardoor je beter kunt presteren. Daarom zou je stress kunnen zien als een vriend in plaats van een vijand. Wanneer we zo met de stressreactie van ons lijf omgaan (positief in plaats van negatief), dan presteren we niet alleen beter, maar verlaagt het ook onze kans op overlijden.

Het anti-stress knuffelhormoon 

Naast de bekende stresshormonen maakt onze hypofyse in de hersenen tegelijkertijd ook het hormoon Oxytocine aan. [10] Dit hormoon staat ook bekend als het ‘sociale hormoon’ of ‘knuffelhormoon’. Het komt vrij bij stress, maar ook bij het knuffelen. Het maakt ons socialer, geeft je meer zin in sociale contacten en aanraking. Oxytocine remt ontstekingen in je lijf en werkt beschermend tegen de negatieve werkingen van stress op ons hart en bloedvaten. Ons hart heeft zelfs specifieke receptoren voor dit hormoon. Oxytocine bevordert herstel van de hartspier van stress gerelateerde hartschade! [11]

De werking van Oxytocine neemt af bij mensen die weinig sociale contacten hebben. [12], maar de productie en de werking van Oxytocine neemt juist toe bij sociale contacten, regelmatig lichamelijk contact, knuffelen en zorgzaam zijn voor anderen in je omgeving.

Doe es lief!

Deze afbeelding heeft een leeg alt-attribuut; de bestandsnaam is doe-es-lief-1024x576-1024x576.png

Zorgzaam zijn voor mensen in je omgeving (compassie), maakt je beter bestendig tegen stress en helpt je sneller te herstellen van de negatieve effecten van stress. [13] Conclusie van een Amerikaanse studie is dat de kans op overlijden met 30% toeneemt na een stressvolle gebeurtenis zoals je baan verliezen, maar dit risico verhoogt NIET bij mensen die in het afgelopen jaar iemand in hun omgeving geholpen hebben. [14] Het eeuwenoude Bijbelse principe van ‘zorgen voor je naaste’ werkt dus echt.

Deze afbeelding heeft een leeg alt-attribuut; de bestandsnaam is tekst.jpg

Conclusie:
Stress gerelateerde klachten aanpakken, vraagt om een nieuw concept: Maak stress je vriend!

Wanneer we anders gaan denken over stress, verandert ook de reactie van ons lijf op dezelfde stress! [3] In onze huidige gezondheidseducatie worden de positieve effecten van stress nog te weinig belicht. Er mee leren omgaan op een positieve manier maakt ons stressbestendiger dan er van weglopen. [2] Stress en druk zijn zelf niet onze natuurlijke vijand, maar vooral onze opvatting over stress (‘beliefs’) en hoe we die stress ervaren, dát zijn de grote boosdoeners.

We zullen anders met stress moeten leren omgaan. Het lichaam gebruikt stresshormonen als energie aanjager en produceert tegelijkertijd beschermende hormonen. Sociale contacten, liefdevolle omgang met anderen en zorgdragen voor mensen om ons heen zijn, zeker wanneer we veel stress hebben, voor ons van levensbelang. De switch in je hoofd van ‘ik moet presteren en mezelf bewijzen’ naar ‘wat kan ik bijdragen om anderen te helpen’, doet wonderen. [13]

Tips:

  • Start je dag met een positieve instelling
  • Neem jezelf voor om je energie te gebruiken om goede dingen te doen
  • Zie stress als jouw energie boost om mooie dingen te mogen doen
  • Plan tijd deze week om met je vrienden en familie door te brengen
  • Plan tijd in om te sporten, dat helpt om de stress energie te ontladen
  • Maak elke week tijd om minimaal 1 persoon in je omgeving te helpen (zonder iets terug te verwachten)

Wanneer je stress ervaart en je hartslag en ademhaling omhoog gaan, zeg dan tegen jezelf: mijn lichaam reageert gezond op een mooie uitdaging!

Tenslotte
Misschien heb je veel last van stress gerelateerde klachten, dan wil ik met dit artikel zeker jouw situatie en klachten niet bagatelliseren of beweren dat stress alleen maar goed is. Het gaat ook om evenwicht. Ik hoop met mijn blog mensen aan het denken te zetten. Wanneer we er met rechtsom lopen niet komen, is het misschien de moeite waard om het eens linksom te proberen. In de afgelopen 20 jaar heb ik als re-integratie deskundige voor diverse verzekeraars veel mensen mogen helpen. Mijn stelling is nog steeds: we leven maar één keer, laten we er iets leuks van maken. Veel succes.

Auteur Karl Noten
Karl Noten is fysio-manueeltherapeut & docent in de revalidatie en medische fitness. Hij is eigenaar van Fysio Physics Group, een van de grotere werkgevers in de fysiotherapie met meer dan 50 fysiotherapiepraktijken, een opleidingsinstituut, een Sport Medisch Expertise Centrum en Fysio Science voor wetenschappelijk onderzoek (op het gebied van innovatie in fysiotherapie, bewegen en gezondheid). Het medisch wetenschappelijk expertise team van Fysio Physics bestaat uit wetenschappers en medisch specialisten.

Bronnen

1. http://www.monitorarbeid.tno.nl/nieuws/1-op-de-3-gevallen-ziekteverzuim-door-werkstress

2. Liu JJ, Vickers K, Reed M, Hadad M.(2017).Re-conceptualizing stress: Shifting views on the consequences of stress and its effects on stress reactivity. PLoS One. 2017 Mar 8;12(3):e0173188.

3. Jamieson JP, Crum AJ, Goyer JP, Marotta ME, Akinola M.(2018).Optimizing stress responses with reappraisal and mindset interventions: an integrated model. Anxiety Stress Coping. 2018 May;31(3):245-261.

4. Keller A, Litzelman K, Wisk LE, Maddox T, Cheng ER, Creswell PD, Witt WP.(2012). Does the perception that stress affects health matter? The association with health and mortality. Health Psychol. Sep;31(5):677-84.

5. Prior A, Fenger-Grøn M, Larsen KK, Larsen FB, et al. (2016).The Association Between Perceived Stress and Mortality Among People With Multimorbidity: A Prospective Population-Based Cohort Study. Am J Epidemiol. 2016 Aug 1;184(3):199-210.

6. Deding U, Ejlskov L, Grabas MP, Nielsen BJ, et al.(2016).Perceived stress as a risk factor for peptic ulcers: a register-based cohort study. BMC Gastroenterol. Nov 28;16(1):140.

7. Jamieson JP, Nock MK, Mendes WB. (2012).Mind over matter: reappraising arousal improves cardiovascular and cognitive responses to stress. J Exp Psychol Gen. 2012 Aug;141(3):417-22.

8. Prior A, Vestergaard M, Kjær Larsen K, Fenger-Grøn M. (2018).Association between perceived stress, multimorbidity and primary care health services: a Danish population-based cohort study. BMJ Open. 2018; 8(2): e018323.

9. Moore LJ, Vine SJ, Wilson MR, Freeman P. (2015). Reappraising Threat: How to Optimize Performance Under Pressure. J Sport Exerc Psychol. 2015 Jun;37(3):339-43.

10. Neumann ID.(2013).Brain oxytocin: a key regulator of emotional and social behaviours in both females and males. J Neuroendocrinol. 2008 Jun;20(6):858-65.

11. Gutkowska J, Jankowski M, Antunes-Rodrigues J. (2014).The role of oxytocin in cardiovascular regulation. Braz J Med Biol Res. Feb;47(3):206-14.

12. Kumsta R, Heinrichs M.(2013).Oxytocin, stress and social behavior: neurogenetics of the human oxytocin system. Curr Opin Neurobiol. 2013 Feb;23(1):11-6.

13. Abelson JL, Erickson TM, Mayer SE, Crocker J, Briggs H, Lopez-Duran NL, Liberzon I. (2014). Brief cognitive intervention can modulate neuroendocrine stress responses to the Trier Social Stress Test: buffering effects of a compassionate goal orientation. Psychoneuroendocrinology. Jun;44:60-70.

14. Poulin MJ, Brown SL, Dillard AJ, Smith DM. (2013). Giving to others and the association between stress and mortality. Am J Public Health. 2013 Sep;103(9):1649-55.

Alleen met een juiste en volledige bronvermelding mag dit artikel gekopieerd en vermenigvuldigd worden.

Blog: Slijmbeursonsteking?Onzin diagnose

Wat is een slijmbeurs?

Een slijmbeurs (bursa) kun je omschrijven als een soort bindweefselzakje, gevuld met vocht. Ons lichaam heeft slijmbeursen op plaatsen waar er veel druk en wrijving optreedt, zoals waar peesplaten over botten heen lopen (bijv. bij je heup) en tussen botstukken (bijv. in je schouder). De functie van een slijmbeurs is druk en wrijving verminderen om schade te voorkomen. Normaal gesproken draait de schouderkop tijdens een armbeweging mooi onder het schouderdak door. Maar wanneer je schoudergewricht niet goed scharniert, ‘mechanisch’ niet goed loopt, kan de schouderkop tegen het ‘schouderdak’ aanstoten, waardoor pezen en slijmbeurs hiertussen ingeklemd raken, maar ook de botstukken/gewrichten kunnen beschadigen. Daarom heeft de natuur iets prachtigs bedacht: een slijmbeurs, een natuurlijke stootkussen, vergelijkbaar met de airbags in een auto.

Slijmbeursontsteking, vriend of vijand?

Wanneer pezen en slijmbeursen ingeklemd raken, ontstaat lichte schade. Hierbij komen stofjes vrij die het lichaam waarschuwen dat er daar iets mis is. Het lichaam reageert hierop met toename van de doorbloeding en meer vocht naar de weefsels te sturen en de weefsels gevoeliger te maken. Doordat de bloedvaten plaatselijk wijder worden en er meer vocht uit de bloedvaten treedt, ontstaat pijn, warmte, roodheid en zwelling. Deze reactie noemen we een ‘ontstekingsreactie’.

Het gevolg is: pijn in de schouder bij bewegingen boven de schouder. De pijn kan verergeren totdat er continu pijn is, ook in rust. De meeste mensen klagen over een kloppende pijn ‘s nachts en er niet op kunnen liggen. Dit komt doordat de pezen en slijmbeurs drukgevoelig zijn geworden en soms verdikt zijn.

Natuurlijk is pijn niet leuk, maar de pijn en ontsteking zijn niet de oorzaak maar het gevolg van het schouderprobleem! Daarom helpen pijnstillers en ontstekingsremmers tijdelijk.

Een ontstekingsreactie is een normale reactie van het lichaam om te herstellen! Deze zelfde reactie zien we in de spieren na intensief sporten. Hier noemen we de ontstekingsreactie ‘spierpijn’. Door het letterlijk afklemmen van de slijmbeurs, ontstaat schade van de slijmbeurs. Deze zal proberen te herstellen door middel van een ‘herstellende ontstekingsreactie’. De slijmbeurs zal door deze reactie gaan zwellen zodat de stootkussen functie verbetert. Voor alle duidelijkheid: dit is de ‘normale’ functie van de slijmbeurs. En op het moment dat de slijmbeurs gezwollen is en ‘normaal zijn werk doet’ zegt de arts: aha, u heeft een slijmbeurs ONTSTEKING. Alsof het een afwijking is! Dat is hetzelfde als een airbag als boosdoener benoemen van hoofdpijn omdat hij zichzelf opblaast bij een botsing. De airbag weghalen is dan geen slimme optie. Zoals de opgeblazen airbag een vriend is en geen vijand is ook de gezwollen slijmbeurs een vriend en geen vijand. De slijmbeurs plat spuiten is daarom ook geen slimme optie.

Waarom is en spuit schadelijk voor de gewrichten?

1.  De bescherming is weg en de kans op schade neemt toe!
De airbag verwijderen is geen handige optie omdat de bestuurder meer schade op zal lopen wanneer hij met zijn hoofd tegen het stuur of de voorruit stoot dan tegen de airbag. Zou dan de gezwollen slijmbeurs wegspuiten (of operatief verwijderen) dan wel handig zijn?Slijmbeursontsteking? 

Gebruikelijk bij slijmbeursontsteking is inspuiting met een combinatie van een verdovend middel [Lidocaïne] en een ontstekingsremmer [cortisonen of corticosteroïd]. Het bestrijden van de ontsteking geeft alleen tijdelijk vermindering van de pijn [1]. Maar zoals eerder vermeld, wordt hierdoor het noodsysteem juist uitgeschakeld. Zowel de spieren en pezen als het schoudergewricht kunnen schade oplopen wanneer de schouderkop tegen het schouderdak stoot, bij armbewegingen, zonder de bescherming van de slijmbeurs er tussen! De ontstoken, of liever gezegd, actieve slijmbeurs zal ook eerder pijn afgeven bij druk. Deze pijn is een natuurlijke bescherming en een belangrijk stopsignaal: Niet verder bewegen anders krijg je schade! De pijn verdoven en de ontsteking wegspuiten is daarom geen handige optie.

2. Een spuit ‘vreet’ letterlijk weefsel weg en geeft direct schade!
Wetenschappelijke studies bevestigen dat er bij 82% negatieve bijwerkingen optreden van de injecties. Inspuiting met cortisonen veroorzaken ‘atrofie’ van onderhuids weefsel, vetweefsels en pezen. [1,2]. De weefsels worden letterlijk ‘weggevreten’. Spieren, pezen en bindweefselstructuren worden dunner, waardoor ze kunnen scheuren en in de huid ontstaan putjes en lichte plekken. Patiënten krijgen regelmatig te horen dat een spuit niet te vaak mag maar de reden wordt niet vermeld. Ook krijgt de patiënt vaak niet de kans om zelf te beslissen of hij dit wil of niet. Patiënten die een spuit weigeren, stuiten vaak op irritatie van hun arts.

3. Na een spuit verergeren vaak de klachten!
Wetenschappelijke studies geven aan dat een spuit tijdelijk (!) de pijn verlicht of bestrijdt, maar op middel en lange termijn juist de klachten verergert. [1,3] Logisch want een spuit haalt niet de oorzaak van het probleem weg. Doordat je geen pijn voelt, maak je bewegingen die het lichaam juist wilde afremmen. Natuurlijk gaat het soms ook beter na een spuit. Maar in de praktijk zien we daar vooral veel ellende van. Zeker bij de mensen die meerdere inspuitingen hebben gehad, soms wel 15x in een schouder! Ook zien we regelmatig patiënten die een ‘frozen shoulder’, compleet stijve schouder, hebben opgelopen na inspuiting vanwege een ‘simpele’ slijmbeursontsteking.

Oefeningen werken averechts!

Nog te vaak krijgen mensen met dit soort klachten oefeningen voorgeschreven. Dit is hetzelfde als wanneer je met je hand klem zit tussen de deur en iemand vraagt je om een vuist te maken of om je vingers te bewegen. Dit zal juist meer pijn veroorzaken. Bij een slijmbeursontsteking hebben mensen minder kracht, maar dat komt omdat het lichaam de spieren letterlijk afremt omdat aanspanning meer schade geeft. Daarom zijn oefeningen bij deze klachten, ook stabilisatie oefeningen of zogenaamde rotatorcuff oefeningen, niet aan te bevelen.

Geen spuit en geen oefeningen, maar wat dan wel?

De oplossing is echt eenvoudig. Wanneer je klem zit met je hand tussen de deur en je pijn in je hand hebt, wat is er dan handiger: de pijn bestrijden, knijpoefeningen doen of … gewoon de deur open doen? Met de nieuwe therapeutische behandelmethode, de 4xT Methode, doen we sneltesten waarmee we binnen enkele minuten achterhalen hoe ‘de deur’ open gaat. De basis gedachte van deze methode is met ‘myofasciale technieken’, manuele technieken en EasyTape, de gewrichten, net als bij autobanden, ‘uitlijnen’ waardoor deze beter scharnieren en er geen afklemming plaatsvindt. Het gaat te ver om alles in deze blog uit te leggen, maar het kan zijn dat de schouderbeweging ‘ingestuurd’ moet worden door technieken aan de bindweefselstructuren in de onderrug omdat deze in verbinding staan met de schouder! Ook hebben we nieuwe technieken om de slijmbeurs die, zeker bij langdurige klachten, vaak verkleeft is en vast zit, los te maken (releasen). De meeste mensen ervaren direct klachtenvermindering en zijn binnen enkele behandelingen pijnvrij. Natuurlijk zijn er uitzonderingen waarbij meerder klachten door elkaar heen lopen, maar in de regel is dit vaak eenvoudig op te lossen.

Maak vandaag nog een afspraak en ervaar wat de 4xT methode voor u kan doen. Kijk op www.fysiophysics.nl voor een praktijk bij u in de buurt.

Tips voor thuis:
• vermijd pijnlijke bewegingen.
• Bewegen is goed, maar binnen de ‘pijnvrije zone’.
• Neem alleen een pijnstiller als het niet anders gaat.
• Ga altijd zonder pijnstiller op naar de fysio, want pijn is een leidraad voor de behandeling.
• ‘s Avonds na 20.00 uur nemen de klachten vaak toe.
• Zorg dat je goed slaapt. Neem indien nodig een pijnstiller.
• Start zo snel mogelijk met therapie.

Auteurs

Karl Noten
Karl Noten is fysio-manueeltherapeut & docent in de revalidatie en medische fitness. Hij is eigenaar van Fysio Physics Group, een van de grotere werkgevers in de fysiotherapie met meer dan 50 fysiotherapiepraktijken, een opleidingsinstituut, een Sport Medisch Expertise Centrum en Fysio Science voor wetenschappelijk onderzoek (op het gebied van innovatie in fysiotherapie, bewegen en gezondheid). Het medisch wetenschappelijk expertise team van Fysio Physics bestaat uit wetenschappers en medisch specialisten.

Gezonde schoenen, gezonde voeten!

Pijn, vermoeide voeten? Veel mensen hebben voet-, enkel- en knieklachten. Goede schoenen zijn daarbij essentieel. Maar wat zijn nou goede schoenen: orthopedische schoenen, sportschoenen, flip flops, wel of geen demping, met of zonder hakken? In deze blog een nieuwe kijk op schoenen en voetgezondheid vanuit therapeutisch-anatomisch perspectief.

Waarom dragen we schoenen? Fashion or function?

Jongeren hebben schoenen, vooral sneakers, de status van een ‘fashion statement’ gegeven met soms pronkstukken van een limited edition van 2000 euro!  Ouderen daarentegen lopen vaker op eenvoudige (goedkope) schoenen met uitpuilende gezwollen en verkleurde voeten, terwijl hun voet- en enkelgewrichten juist om meer zorg vragen.

Gezonde voeten start met gezonde schoenen. We lopen de hele dag op schoenen. Het is aangetoond dat het lopen op schoenen comfortabeler is, beter en veiliger voor je gewrichten is en minder (voet)blessures geeft dan op blote voeten.  Goede schoenen hoeven echt niet duur te zijn, maar ik zie mensen lopen op ‘sloffen’ van 5 euro die echt fataal zijn voor de gewrichten. Dat is het andere uiterste. Vandaar mijn blog met een fysiotherapeutisch-anatomisch verantwoord schoenadvies.

Wat zijn de beste schoenen?

Als patiënten met voet-, enkel-, knie- en heupklachten mij consulteren, start ik met een analyse van de gewrichten én een schoenadvies. Het is aangetoond dat de meeste klachten van knie, heup en zelfs bekken hun oorsprong hebben in de voeten en goede schoenen vormen de basis voor een goede stand en functie van de voeten. [1]

Als je met voet-beenklachten niet bereid bent te investeren in goede schoenen heeft therapie weinig zin. Het is aangetoond dat achillespeesklachten, hielpijn, peesplaat pijn, kniepijn, maar ook de sportprestatie beïnvloed worden door schoeisel!  Ik zie mensen met ‘slechte schoenen’ die het advies hebben gekregen voor steunzolen, terwijl er geen wetenschappelijk bewijs is voor de toepassing van steunzolen bij voet- en kniepijn! [2] Door de steunzool knelt de schoen nog meer af en werkt averechts op de klachten. Dus ja, tijd voor goede schoenen.

Ik start mijn blog andersom: ik geef direct de clue weg, een checklist en (in mijn visie) het beste schoenadvies. Daarna ga ik stap voor stap mijn advies onderbouwen.

Checklist gezonde schoen:

  • Goede en dempende zolen
  • Niet plat, maar hakverhoging (low heels)
  • Voldoende beweegruimte in de schoen (duimdikte voor de tenen)
  • Flexibel voetbed met ondersteuning van de voetboog
  • Geen antipronatie zooltjes
  • Lage schoen (enkelknobbels vrij)
  • Licht gewicht
  • Flexibele maar toch stevige schoen
  • Ademend

Het beste schoenadvies voor jong & oud en zeker voor mensen met voet-, enkel-, knie- en heupklachten: Type ‘Nike Air Max’ met hakverhoging

Zo, bekomen van de schrik? Zeker ouderen schrikken van mijn  advies en denken onterecht dat ‘sneakers’ voor jonge sportieve mensen zijn. In de VS lopen vooral ouderen op ‘Nikes’. In Europa heeft Nike een ander imago. Wat mij betreft: iedereen op de Air Max Sneakers!

Voor alle duidelijkheid: ik schrijf onafhankelijk en zit niet vast aan een merknaam. Het gaat om het type schoen en niet het merk.

Waarom schoenen met demping?

Vooral in de zomer lopen veel mensen op simpele schoenen zonder voetbed en dempende zolen. Zeker de ballerina schoenen waarbij je bijna direct op de grond loopt zonder enige steun of demping zijn fataal voor de voeten. Schoenen met demping in de zolen en in het voetbed lopen lekkerder en zachter en zijn beter voor de gewrichten. Ze werken als schokdempers, waardoor de spieren en gewrichten minder schokken hoeven op te vangen.

Er is veel onderzoek gedaan naar het effect van lopen op blote voeten en met minimalistische (sport)schoenen: hoe minder demping in de zolen, hoe minder ondersteuning van de voetboog, hoe meer pijn in de voeten, hoe meer zwelling, voetklachten, blessures en zelfs meer kans op botbreukjes. [3] Er zijn stromingen die beweren dat lopen op blote voeten beter is omdat het ‘natuurlijker’ is, je meer contact met de grond hebt en daardoor meer ‘feedback’ krijgt en beter kunt presteren. Maar daar is geen wetenschappelijk bewijs voor. [4] Mijn advies is: ook in huis niet op blote voeten, maar gezonde flip-flops.

Het andere uiterste zijn de orthopedische schoenen. Ouderen met voetpijn krijgen vaak dure orthopedische schoenen voorgeschreven, terwijl het effect daarvan niet bewezen is! Wel is aangetoond dat mensen deze schoenen niet dragen omdat ze deze oncomfortabel en lelijk vinden. [5]
Ze zijn vaak hard en stug, blokkeren de gewrichten en maken de stijve gewrichten nog stijver! Het is aangetoond dat gewone moderne sportieve schoenen met zachte dempende zolen en voorgevormd voetbed, zoals bepaalde flip-flops, [6] effectiever zijn en pijnklachten in de voeten duidelijk verminderen bij mensen met voetklachten. [5]

Hoe meer demping, hoe beter. Sportschoenen met dempende zolen, die de voeten ook beschermen en een betere voetafwikkeling geven, verdienen de voorkeur boven gewone flip flops  [7]. Zeker de plattere flip-flops [6] vragen meer soepelheid van de gewrichten en vertragen het looppatroon. Studies hebben aangetoond dat vertraging van het looppatroon meer belasting geeft op de pezen en de kans op blessures verhoogt.

Klein nadeel in de winter is dat met het afnemen van de temperatuur ook de schokabsorptie van sportschoenen af neemt. [8] 

Sneakers en flip-flops met demping en goed voetbed zijn de beste ‘orthopedische schoenen’.

Waarom hakverhoging?

Het antwoord is simpel: wij hebben stijvere enkels door onze leefstijl en dat vraagt om hakverhoging.

Onze enkels zijn door het vele zitten te stijf geworden. Om rechtop te kunnen staan, moeten je enkels een hoek van 90 graden kunnen maken. Dit is de 0-stand. Om te kunnen lopen, moeten je voeten nog 20 graden richting je scheenbeen kunnen bewegen. Deze bewegingsuitslag noemen we een ‘dorsaalflexie’ van 20 graden. Door onze zittende leefstijl hebben de meeste mensen stijve enkels met verminderde dorsaalflexie van soms wel min 20 graden! Staan op schoenen met platte zolen, forceert je enkel naar de 0-stand en geeft dan meer pijn en verwringing van enkel en voet.

Iedereen met stijve enkels loopt gemakkelijker op hakjes. Je staat dan met je voorvoet iets naar beneden, waardoor je meer bewegingsruimte ervaart en de enkel niet meer in de eindstand geduwd wordt. Schoenen met hakken vragen minder beweeglijkheid van de enkel en bevorderen de activiteit van de voet- en beenspieren. [9]

Hoe ouder hoe stijver de dorsaalflexie, waardoor ouderen meer kans hebben op vallen en daardoor blijvende invaliditeit kunnen oplopen of zelfs kunnen overlijden. [10; 11] Verbeteren van de voetflexibiliteit met fysiotherapie en goede schoenen verminderen de kans op vallen.

Hakverhoging vermindert de belasting van de achillespees en daardoor achillespeesklachten. Dit kan ook door middel van een hakverhoging in de schoen. [12]

Tip: Doe de hakverhoging onder de binnenzool dan glijdt deze minder weg!

Moet nu iedereen op ‘high heels’ lopen?

Nee, dat is niet wat ik bedoel. Frequent lopen op high heels (10 cm) maakt de voeten stijver en de voetboog platter, waardoor de vering minder wordt in de voeten. [13] Vrouwen van middelbare leeftijd die vaak op high heels lopen, krijgen een stijvere rug en bekken terwijl dit fenomeen niet bij jonge vrouwen optreedt. Ik adviseer low heels (2-4 cm). Dit geeft de enkel meer ruimte en heeft niet de nadelige gevolgen van high heels (10 cm).[14]

Antipronatie zool? Liever niet!

Veel ouderen hebben doorgezakte voeten en krijgen het advies voor antipronatie steunzolen om het doorzakken tegen te gaan. Er zijn ook sportschoenen met ingebouwde antipronatiezolen, maar dat is niet handig. Zoals eerder aangegeven, is er geen wetenschappelijk bewijs dat toepassing van steunzolen bij voet- en kniepijn beter zou werken dan een ‘gewone’ zool. [2]


Gebrek aan dorsaalflexie is de grootste oorzaak van het doorzakken van de voet (overpronatie). [15]  Als het enkelbotje niet omhoog kan, gaat het zijwaarts kantelen. Het lichaam zoekt een andere weg om toch te kunnen bewegen. Let wel: het doorzakken van de voet is niet een afwijking (!), maar een functionele aanpassing. Daarom adviseren we geen antipronatie steunzolen, want dat blokkeert de enkelbeweging. De enkel kan dan geen kant op en ontstaat er nog meer verdraaiing in de knieën. Een hakje is dan een beter advies.

Advies bij doorgezakte voeten: Geen ‘steunzolen’, maar een hakverhoging die de blokkade compenseert en tegelijkertijd ook goede fysiotherapie om de enkelblokkade aan te pakken.

Voldoende ruimte in de schoen? Assepoesters Syndroom.

Kijk maar eens in een restaurant onder de tafel hoeveel vrouwen hun schoenen hebben uitgedaan.  Het lijkt een soort Assepoester Syndroom als je ziet hoeveel vrouwen in veel te kleine prinsessen muiltjes lopen. Veel schoenen, vooral vrouwenschoenen, zijn veel te klein en te nauw. Te nauwe schoenen klemmen de circulatie en vochtdoorstroming af (stuwing), belemmeren de spierfunctie, blokkeren de gewrichtjes en geven op den duur misvorming van de voeten. Zeker voor mensen met voetproblemen, zoals ouderen en mensen met diabetes, kan dit fatale gevolgen hebben.  Door simpelweg gewoon schoenen te kopen met voldoende beweegruimte zodat je er gemakkelijk in en uit kunt en met de tenen kunt bewegen, kunnen veel klachten voorkomen en verminderd worden, zeker bij ouderen. [16]

Doe de ‘Assepoester’ test!
Stap 1: teken de omtrek van je voet op papier.
Stap 2: plaats je schoen erop en teken de omtrek.
Stap 3: beoordeel: past je voet ruim in de schoen?

Hoe lang gaan schoenen mee?

Afhankelijk van het materiaal en het gebruik gaan schoenen een of twee jaar mee. Ook de vorm van je voeten veranderen. Het advies voor hardlopers is om schoenen na maximaal 500-700 km te vervangen. Onderzoek gaf aan dat na 350 km de kwaliteit van alle sportschoenen is afgenomen en minder vering en demping heeft, ongeacht het type demping. [17]  De gemiddelde recreatieve loper heeft dus elk jaar nieuwe schoenen nodig. Misschien is het tijd om je schoenenkast eens op te ruimen?

Voetklachten bij ouderen

Tussen de 71 – 87% van de ouderen heeft voetklachten. Met het toenemen van de leeftijd nemen voetklachten toe. [18] Aandacht voor goede schoenen kan deze klachten en vele gewrichtsklachten duidelijk verminderen en kwaliteit van leven van ouderen verbeteren. [19] Daarom is het vreemd dat er nog zo weinig aandacht aan besteed wordt. Aandacht voor gezonde voeten en goede schoenen kan de bewegingsvrijheid en zelfstandigheid van ouderen verbeteren. [20]  Ook ouderen zie ik het liefst op lekkere flexibele, verende sportschoenen lopen. Hoe lekkerder je loopt, hoe meer je geneigd bent om wat extra wandelingen te maken. Promoten van een actieve leefstijl en liefst dagelijks wandelen, is zeker voor ouderen van levensbelang. [21] Goede schoenen zijn dus een nuttige en noodzakelijke investering.

MBT schoenen

Bij mensen met zeer stijve voeten en enkels zijn de MBT schoenen zeker aan te raden. [22]Deze schoenen hebben een soort afwikkelbalk ingebouwd als ronde onderzool. MBT staat voor Masai Barefoot Technology. Lopen op deze schoenen geeft minder druk in de voet en enkelgewrichten en de voetafwikkeling verloopt makkelijker. [23] Je rolt af over de ronde zool en minder in je gewrichten. Let wel: lopen op deze schoen vereist goede instructie en opbouw die start met 10 minuten per keer.

Let wel: lopen op deze schoen vereist goede instructies en opbouw die start met 10 minuten per keer. Kijk voor meer informatie op MBT-Store.

Tenslotte

Heb je een ander advies gehad van jouw zorgverlener? Geen paniek, mijn bedoeling is niet om dat onderuit te halen, maar de kijk op schoenen en voetklachten te verruimen. Hebben de adviezen die je gekregen hebt voldoende resultaat, dan gewoon lekker doorzetten. Zo niet, misschien eens via een andere weg proberen. Niet elk advies werkt voor iedereen dus… gewoon uitproberen.

Praktische tips

Zorg dat je schoenen hebt die lekker lopen, die hoeven echt niet duur te zijn.

Heb je corrigerende steunzolen en twijfel je of je deze moet weg doen? Probeer eens een weekje zonder en beoordeel zelf of dit beter werkt. Krijg je meer last, dan weet je dat de zooltjes voor jou wél werken.

Heb je (dure) orthopedische schoenen en ben je nog steeds niet happy? Probeer eens wat sportievere schoenen met dempende zolen. Voelt dat beter, dan is dat een betere keuze voor jou toch? Heb je meer pijn, dan weet je dat de orthopedische schoenen voor jou wel werken.

Laat stijve enkels mobiliseren door een goede fysio-manueel therapeut. Dat loont echt de moeite. Zeker met de nieuwe 4xT Methode® behalen we goede resultaten. In combinatie met voetoefeningen en goede schoenen heb je meer leefplezier!

Voor meer info over dit onderwerp verwijs ik naar mijn boek dat binnenkort verschijnt:

Heup-knieFit, de beste oefeningen bij heup-knie artrose voor jong & oud.

Voor de professionals, zie de specialisatieopleiding Enkel- & Voetklachten: orthopedische revalidatie

Auteur Karl Noten
Karl Noten is fysio-manueeltherapeut & docent in de revalidatie en medische fitness. Hij is eigenaar van Fysio Physics Group, een van de grotere werkgevers in de fysiotherapie met meer dan 50 fysiotherapiepraktijken, een opleidingsinstituut, een Sport Medisch Expertise Centrum en Fysio Science voor wetenschappelijk onderzoek (op het gebied van innovatie in fysiotherapie, bewegen en gezondheid). Het medisch wetenschappelijk expertise team van Fysio Physics bestaat uit wetenschappers en medisch specialisten.

Bronnen

1. Geraci MC Jr, Brown W. (2005). Evidence-based treatment of hip and pelvic injuries in runners. Phys Med Rehabil Clin N Am.Aug;16(3):711-47.

2. Duivenvoorden T, Brouwer RW, van Raaij TM, Verhagen AP, et al. (2015).Braces and orthoses for treating osteoarthritis of the knee. Cochrane Database Syst Rev. Mar 16;(3):CD004020.

3. Fuller JT, Thewlis D, Tsiros MD, Brown NA, Buckley JD. (2015). The long-term effect of minimalist shoes on running performance and injury: design of a randomised controlled trial. BMJ Open. 2015 Aug 21;5(8):e008307.

4. Snow NJ, Blair JFL, MacDonald GZ, Byrne JM, Basset FA. (2018) Barefoot running does not affect simple reaction time: an exploratory study. Peer. Apr 9;6:e4605.

5. Chuter VH, Searle A, Spink MJ. (2016). Flip-flop footwear with a moulded foot-bed for the treatment of foot pain: a randomised controlled trial. BMC Musculoskelet Disord. Nov 11;17(1):468.

6. Price C, Andrejevas V, Findlow AH, Graham-Smith P, Jones R. (2014). Does flip-flop style footwear modify ankle biomechanics and foot loading patterns? J Foot Ankle Res. Sep 26;7(1):40.

7. Chen TL, Wong DW, Xu Z, Tan Q, et al. (2018). Lower limb muscle co-contraction and joint loading of flip-flops walking in male wearers. PLoS One. 2018 Mar 21;13(3):e0193653.

8. Dib MY, Smith J, Bernhardt KA, Kaufman KR, Miles KA. (2005). Effect of environmental temperature on shock absorption properties of running shoes. Clin J Sport Med. May;15(3):172-6.

9. Simonsen EB. (2014). Contributions to the understanding of gait control. Dan Med J. 2014 Apr;61(4):B4823.

10. Schwenk M, Jordan ED, Honarvararaghi B, Mohler J, et al. (2013). Effectiveness of foot and ankle exercise programs on reducing the risk of falling in older adults: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials.J Am Podiatr Med Assoc. 2013 Nov-Dec;103(6):534-47. Review.

11. Wylie G, Menz HB, McFarlane S, Ogston S, et al. (2017). Podiatry intervention versus usual care to prevent falls in care homes: pilot randomised controlled trial (the PIRFECT study). BMC Geriatr. 2017 Jul 12;17(1):143.

12. Wulf M, Wearing SC, Hooper SL, Bartold S, Reed L, Brauner T. (2016). The Effect of an In-shoe Orthotic Heel Lift on Loading of the Achilles Tendon During Shod Walking. J Orthop Sports Phys Ther. Feb;46(2):79-86.

13. Winiarski S, Rutkowska-Kucharska A, Zostawa P, Uścinowicz-Zostawa N, Klich S. (2017).Foot mechanics in young women are altered after walking in high-heeled shoes. Acta Bioeng Biomech. 2017;19(3):107-113.

14. Mika A, Oleksy L, Mika P, Marchewka A, Clark BC. (2012).The effect of walking in high- and low-heeled shoes on erector spinae activity and pelvis kinematics during gait. Am J Phys Med Rehabil. 2012 May;91(5):425-34.

15. Young R, Nix S, Wholohan A, Bradhurst R, Reed L. (2013). Interventions for increasing ankle joint dorsiflexion: a systematic review and meta-analysis. Journal of Foot and Ankle Research. Nov 14; 6: 46

16. Menz HB, Auhl M, Ristevski S, Frescos N, Munteanu SE. (2015). Effectiveness of off-the-shelf, extra-depth footwear in reducing foot pain in older people: a randomized controlled trial. J Gerontol A Biol Sci Med Sci. 2015 Apr;70(4):511-7.

17. Kong PW, Candelaria NG, Smith DR. (2009). Running in new and worn shoes: a comparison of three types of cushioning footwear. Br J Sports Med. Oct;43(10):745–9.

18. Rodríguez-Sanz D, Tovaruela-Carrión N, López-López D, Palomo-López P, et al. (2018).Foot disorders in the elderly: A mini-review. Dis Mon. Mar;64(3):64-91.

19. Mickle KJ, Munro BJ, Lord SR, Menz HB, Steele JR. (2011). Cross-sectional analysis of foot function, functional ability, and health-related quality of life in older people with disabling foot pain. Arthritis Care Res (Hoboken). Nov;63(11):1592-8.

20. Menz HB. (2016). Chronic foot pain in older people. Maturitas. 2016 Sep;91:110

21. Sullivan AN, Lachman ME. (2017). Behavior Change with Fitness Technology in Sedentary Adults: A Review of the Evidence for Increasing Physical Activity. Frontiers in Public Health.Jan 11; 4: 28922 Roberts S, Birch I, Otter S. (2011). Comparison of ankle and subtalar joint complex range of motion during barefoot walking and walking in Masai Barefoot Technology sandals. J Foot Ankle Res. 4: 1.

22.Cox S, Birch I, Otter S. (2010).The effect of Masai Barefoot technology (MBT) shoes on ankle joint complex kinematics and plantar heel pressure distribution. J Foot Ankle Res.3(Suppl 1): P4.

Alleen met een juiste en volledige bronvermelding mag dit artikel gekopieerd en vermenigvuldigd worden.

X